آب كافى براى مشروب ساختن و كانال كشيدن و آبيارى كردن به ميزان وسيع و قابل‌ملاحظه‌اى ندارد و تبخير آب در درياچهء بالا سبب كاهش كلى مقدار آب مىشود . از طرف ديگر يك مهندس انگليسى كه در همان اوان تأسيسات مزبور را بازديد كرده بود اقدامات سرهنگ كوزل پوكلفسكى « 1 » را چه از جهات كاردانى و يا مقدار كارى كه شده بود تأييد نمود و اين شخص در اجراى كامل نقشهء خود ترديدى نداشت « 2 » ولى اين موضوع كه از لحاظ نتيجه كار شك و ترديدهائى در ميان است به نظر من از ارقام متضادى كه مقامات رسمى روس گاهى راجع به اراضى قابل كشت انتشار ميدهند آشكار مىشود . ابتدا گفته بودند كه 800 هزار هكتار زمين آبيارى و كشت خواهد شد بعد اين رقم به 300 هزار تنزل يافت و سير قهقرائى آن حتى به حداقل كه جمعا رقم ناچيز 18 هزار جريب است رسيد و اين رقم به همان نسبت كمتر از ميزان معقول است كه ارقام بالا به علت مبالغه غيرقابل قبول مىباشد و همچنين اگر كارها چنان كه بايد و شايد تعقيب و تمام شود دليلى وجود ندارد كه نتيجه مطلوب حاصل نشود . چنان كه در قرون وسطى و حتى صد سال پيش هم بندهائى وجود داشته كه جنگجويان بخارائى از بين برده‌اند و در اثر همين عمليات آبيارى بود كه جلگهء مرو از لحاظ حاصلخيزى در شرق شهرت بىنظيرى داشته است . اگر زمين‌هاى پهناور آبيارى و زراعت شود به همان نسبت بر ميزان جمعيت افزوده خواهد شد . عقيدهء پوكلفسكى اين بود كه آن حدود گنجايش يك ميليون نفر جمعيت دارد يكصد خانوار از دونگانها يعنى مسلمانهاى چينى را از كلچه براى آزمايش

--> ( 1 ) - رجوع شود به رسالهء جالب‌توجه افسر نامبرده سرهنگ اچ . ال . ولز در شمارهء 15 نشريات هيأت مهندسان پادشاهى 1889 . ( 2 ) - ولى در اينكه اطلاعاتم درست بود و پيش‌بينى قرين نگرانىام مورد داشت از اينجا معلوم مىشود كه در پائيز 1889 خبر رسيد كه سد بزرگ ساخت پوكلفسكى درهم شكست و سيلاب مرغاب يا آن را به كلى از بين برد و يا دست‌كم صدمهء بسيار رسانيد و امپراتور مالك آن اراضى از يك طرف مهندس انگليسى را اخراج و از طرف ديگر هم از دولت بريتانيا استخدام سركولن مونكريف Colin Moncreiff را كه در آبيارى جلگهء نيل سابقهء كار داشته است تقاضا نمود و اين وضع مضحك خوش‌آيندى شده بود كه كارشناس انگليسى خبط روسها را در كار آبيارى مرو اصلاح نمايد . بنابر گزارش مونكريف طرح پوكلفسكى اساسا متروك و قرار شد نقشهء تازه‌اى براى آبيارى مورد امتحان قرار گيرد .