2 - جادهء اسكندرون به حلب - از راه مديترانه يا اسكندرون از طريق حلب يا بيروت و دمشق هم ميتوان به بغداد رسيد و در هردو مورد پس از عبور از حلب و ترك كردن دمشق مسافر ميتواند يكى از دو راه را انتخاب كند . راه معمولى از اسكندرون ابتدا به حلب كه مسافتى 4 منزل است سپس به دير واقع در كنار فرات 10 منزل و از آنجا به هيت در كنار رودخانه فرات 10 منزل و از آنجا هم به بغداد 4 منزل جمعا 28 منزل است « 1 » از اسكندرون به حلب را ميتوان با اسب و يا بوسيله درشكه در عرض چند روز طى كرد در حلب بايد اسب تا بغداد كرايه كرد و بسته به مقدار كم يا زياد بار و اسباب كه مسافر همراه دارد ميتواند اين راه را در ظرف 14 يا 16 روز طى كند . راه طولانىتر ديگر نيز از حلب ميتوان اختيار كرد از طريق دياربكر 11 منزل موصل 13 منزل و از آنجا تا بغداد بوسيلهء جاده 12 منزل است « 2 » . 3 - جادهء دمشق - از دمشق كه بوسيله راه درشكه‌رو بسيار خوب و سرويس روزانه دليجان ( 9 ساعت با بيروت مربوط است ) راههاى قابل استفاده ديگرى هم هست مثلا از طريق تدمور يا پالميرا و دير كه جمع مسافت را شتر معمولى در عرض 30 روز طى مىكند و شتر جمازه در 13 روز ، وسيلهء نقليهء ديگرى يافت نميشود و راه هم چندان بىخطر نيست « 3 » .

--> ( 1 ) - به شرح زير : اسكندرون ، خان ، دياربكر ، ليش ( 4 ساعت ) عين البده ( 7 ساعت ) فرمانين ( 7 ) حلب ( 8 ) ديرحفر ( 8 ) مسكينه ( 7 ) ابو حريره ( 8 ) هومام ( 9 ) شريعت محمد آقا ( 5 ) سبخا ( 5 ) حمد الغاليب ( 7 ) تبانى ( 8 ) دير ( 10 ) ميادين ( 10 ) صالحيه ( 11 ) ابو كمان ( 6 ) قايم ( 6 ) ناحيه ( 8 ) آنا ( 7 ) فهيميه ( 7 ) حديثه ( 6 ) جبه ( 8 ) هيت ( 8 ) رمادى ( 10 ) فلاحيه ( 8 ) ابو غريب ( 6 ) بغداد ( 7 ) شرح اين جاده ( با تفاوتهاى اندك ) بوسيلهء ليدى ان بلونت Anne Blunte در كتاب طوايف بدوى فرات بيان شده است . حيرت‌انگيز اينكه اين همه از مسافت و سفر از كنار يا در جوار فرات ميگذرد و رودخانه براى تسهيل رفت‌وآمد و ارتباط به كار نمىرود . مدت كوتاهى اقدام به اين كار شده بود در دورهء فرماندارى مقتدرانهء مدحت پاشا در بغداد يك كشتى بخارى بين حله ( بابل ) و مسكينه رفت‌وآمد مىكرد ولى اين كار به منظور نظارت در وضع و حال طوايف بومى بود نه تسهيل كار ارتباط و با از بين رفتن بانى آن اين نقشه هم از بين رفت . ( 2 ) - شرح اين جاده را تريسترام البس در كتاب « مسافرت با كلك شناور و از ميان صحرا » جلد اول بيان كرده و منازل بين حلب و دياربكر بشرح زير است : آخارين ( 7 ) بيگلر بيگى ( 6 ) مسلم ( 7 ) مزار ( 7 ) براجيك ( 4 ) حوا يا ديواك ( 9 ) مشمشه ( 7 ) سوراك ( 6 ) تاينك ( 6 ) قره‌باغچه ( 6 ) خان ( 6 ) دياربكر ( 6 ) جاده از موصل به بغداد را تيلمان ( 1872 ) در كتاب « سفرى در قفقاز » جلد دوم و بيندر ( 1884 ) در كتاب كردستان شرح داده . - ( 3 ) - اين جاده را هم تريسترام اليس در جلد دوم كتابش تعريف نموده منازل بين دمشق و دير به شرح زير است : جرود ، كيسر ، قريتين ، عين البعيده ( بده ) ، تدمور ، راخا ، سوخته ، البويب ، بير كباكب ، دير و بقيهء نقاط بين دير و بغداد را نام برده‌ام آقاى فن تيلمان در 1872 از كربلا از طريق پالميرا به دمشق رفت . ( كتاب سفرى در قفقاز جلد دوم فصل هفتم . )