ديودور سيسيلى ( مترجم : حميد بيكس واسماعيل سنگارى )
79
كتابخانه تاريخى ( سرزمين ميان رودان " بين النهرين " ، حكومت مادها ، آشور ) ( فارسي )
ارزش و اهميت كتابخانه تاريخى ديودور همچنان كه پيشتر اشاره شد ، ديودور از منظر اخلاق به تاريخ مىنگريسته و هدف او از پرداختن به تاريخ تعليم و آموزش انسانها در چارچوب اخلاق بوده است . او همواره مىكوشد با استفاده از تاريخ اين حقيقت عام را به انسانها بياموزد كه هر عمل نيك يا بد ، پادافرهى به دنبال دارد . ديودور مىخواست هر رويداد تاريخىاى را كه در اثرش نقل مىكند درس اخلاقى براى خوانندهاش به همراه داشته باشد . اين رويكرد اخلاقى به تاريخ ، وى را به سوى جانبدارى و قلب واقعيت سوق مىدهد . به سخن ديگر ، او براى اينكه به هدف خويش كه همان تعليم خواننده است برسد ، گاهى رويدادهاى تاريخى را به گونهاى ديگر نشان مىدهد . به رغم اين كاستىها ، كتابخانه تاريخى براى روشن كردن برخى از زواياى تاريك و پنهان دنياى باستان - كه كم هم نيستند - اثرى ارزشمند محسوب مىشود . ديودور بعضا رويدادهايى را شرح مىدهد كه در كتب مورخان ديگر يافت نمىشوند . با اين اطلاعات ، آگاهى ما دربارهى بسيارى از وقايع كاملتر گشته ، پارهاى از مسائل پيچيده و دشوار روشن مىشوند . افزون براين ، ديودور شناخت ما را دربارهى بسيارى از نويسندگان باستان بيشتر مىكند . به تعبير ديگر ، اثر ديودور چكيدهى آثار تاريخى و ادبى برخى از نويسندگان را دربردارد . همچنين كتابخانه تاريخى ، براى شناخت تاريخ سدهى چهارم پيش از ميلاد يونان و سيسيل منبعى مهم محسوب مىشود . با اين حال ، خوانندهى امروزى نبايد انتظار زيادى از اين اثر داشته باشد ، همچنانكه از عنوان آن پيداست اين اثر دربرگيرنده انبوهى از اطلاعات و روايات تاريخى است . ديودور را نمىتوان همسنگ مورخان بزرگ باستان دانست و او را با آنها قياس كرد . در كتابخانه تاريخى ، از سبك و اسلوب نگارش عالى هرودوت ، ديدگاه عميق و ژرف توسيديد يا پولىبيوس و زبان فخيم گزنفون چيزى به چشم نمىخورد . حميد بيكس شوركايى - اسماعيل سنگارى