ديودور سيسيلى ( مترجم : حميد بيكس واسماعيل سنگارى )
73
كتابخانه تاريخى ( سرزمين ميان رودان " بين النهرين " ، حكومت مادها ، آشور ) ( فارسي )
ديودور به خاطر سادگى در سبك نگارش ، مورخ مورد علاقهى دانشوران بيزانسى بوده است . بسيارى از نويسندگان قسطنطنيه كتابخانه تاريخى را خوانده و از آن استفاده كردند . همچنين در سدهى دهم ميلادى كنستانتين هفتم ، پورفيروژنت « 1 » ( وفات سال 959 م . ) ، دستور به گردآورى خلاصهاى از نوشتههاى مورخان براى استفاده دولتمردان داد كه اين اثر اكسسرپتاى كنستانتينى « 2 » نام گرفت و خلاصههايى از كتابخانه تاريخى در آن يافت مىشد . فوتيوس نيز با بهره جستن از اكسسرپتا ، نوشتههاى ديودور را در كتابخانه خويش آورده است . در دورهى رنسانس ، وقتى هانرى استين در سال 1559 متن كامل يونانى كتابخانه تاريخى را در ژنو منتشر كرد با شور و حرارتى بسيار از ديودور سخن گفت و او را به عرش اعلى برد : « همچنانكه ستارهى خورشيد ، سرآمد ديگر ستارگان است ، مىتوان گفت كه در ميان مورخانى كه تاكنون ظهور يافتهاند ، ديودور كه ما در اينجا نوشتهى او را به دست مىدهيم ، مقام نخست را داراست . » « 3 » فارينگتون نيز نشان داده است كه ديودور در قرن شانزدهم و هفدهم تأثير بسزايى بر نگرش انديشمندان انگليسى گذارده و در اين دوران ترجمهى اثرش به زبان لاتين و زبانهاى مختلف اروپايى بىشمار بوده است . « 4 » شايد نخستين كسى كه با نگاه انتقادى به كتابخانه تاريخى نگريسته و ديودور را گردآورنده فرومايه دانسته كه نوشتههاى مورخان پيش از خود را كوركورانه رونويسى مىكرده ، ج . ح بوئلر بوده باشد . « 5 »
--> ( 1 ) . Porphyrogenete ( 2 ) . ( Excerp taconstantiniens ) ) ؛ اين مجموعه داراى 53 بخش بود كه اكنون تنها چهار بخش از آن در دست است . بايد اشاره كرد كه آثارى از اين دست در آن دوران زياد بودهاند . ( 3 ) . H . Estienne , DeDiodoroeteiuss criptisbreuistra ctatus , Leipzig , 1868 p . 331 « Quantumenim solislumenlnter . Stellas , tantumInter . OmnesQuotquotadn ostratemporaperu enerunthistorico s . » ( 4 ) . B . Farrington , DiodorusSiculus , universalHistori an , Swansea , 1937 , p . 6 ( 5 ) . J . H . Boeller , « diodoriSiculiimi tiatioPolybiana » . LectionesPolybia nae , 1670