ديودور سيسيلى ( مترجم : حميد بيكس واسماعيل سنگارى )
68
كتابخانه تاريخى ( سرزمين ميان رودان " بين النهرين " ، حكومت مادها ، آشور ) ( فارسي )
جغرافيا و قومشناسى مورخان يونانى از ديرباز به مسائل جغرافيايى و آدام و رسوم اقوام مختلف علاقهمند بودند . براى نمونه هكاته ملطى و هرودوت از جمله مورخانى هستند كه در نوشتههاى تاريخى خويش از جغرافيا و آداب و سنن اقوام مختلف سخن به ميان مىآوردند . از اينرو ، جغرافيا و تاريخ همواره درهم تنيده بوده و شناخت اين دو به طور مجزا ميسر نمىبود . پس از فتوحات اسكندر و در پى آن بسط و گسترش مرزهاى دنياى يونان ، فرهيختگان و دانشوران يونانى ، شيفتهى مطالعه و بررسى سرزمينهاى بيگانه و نيز مردمانى شدند كه در سرزمينهاى دوردست مىزيستند . آنان مىخواستند از اين راه حس كنجكاوى مردم يونان را ارضا كنند . اين گرايش نزد ديودور نيز به چشم مىخورد . بىدليل نيست كه وى در همان آغاز مقدمهى عمومى اثرش به اوليس اشاره مىكند كه سخت خواهان شناخت ديگر مردمان ، شهرها و آداب و رسومشان بوده است . در سراسر كتابخانه تاريخى علاقه به جغرافيا و اقليم براى برانگيختن حس كنجكاوى خواننده ديده مىشود . طبيعتا در سه كتاب نخست كه به بررسى دنياى بربرها اختصاص يافته ، در اينباره بيشتر سخن رفته است . بخش زيادى از كتاب اول به توصيف ويژگىهاى خاك مصر از جمله گياهان و جانوران و همچنين آداب و سنن و قوانين اين سرزمين اختصاص داده شده است . در كتاب دوم ، گذشته از فصلى كه دربارهى خصوصيات طبيعى بابل زمين است ، ديودور در قسمت طولانى از اين كتاب به بررسى سرزمين و آداب و سنن هند و عربستان پرداخته است . « 1 » بخش نخست كتاب سوم تماما به مطالعهى جغرافيا و اقوام مختلف اتيوپى و كرانههاى درياى اريتره اختصاص داده شده است . « 2 » در كتاب پنجم كه دربارهى جزاير است در كنار روايت افسانهها ، دادهها و اطلاعات جغرافيايى نيز آورده شده است . براى نمونه فصلهاى مربوط به بريتانيا ، گلها و
--> ( 1 ) . كتاب دوم ( فصلهاى 12 ، 35 - 42 ، 48 - 54 ) ( 2 ) . كتاب سوم ( فصلهاى 1 - 48 )