ديودور سيسيلى ( مترجم : حميد بيكس واسماعيل سنگارى )

65

كتابخانه تاريخى ( سرزمين ميان رودان " بين النهرين " ، حكومت مادها ، آشور ) ( فارسي )

جنگ‌ها هستند : جنگ تروا ، بازگشت هراكليدها ( كه در واقع جنگى براى تصرف بود ) ، جنگ‌هاى مديك ، جنگ‌هاى پلوپونزى ، پيروزىهاى فيليپ و اسكندر ، هماوردى ديادوخ‌ها ، جنگ‌هاى پونيك ، انقياد شرق به دست روم و نيز جنگ گل‌ها و جنگ‌هاى داخلىاى كه در پيش چشمانش در حال وقوع بود . پس طبيعى است كه اثرش آكنده از شرح رويدادهاى جنگ‌ها باشد ؛ اما در پنج كتاب نخست كه به توصيف اقوام و نژادهاى مختلف اختصاص يافته است ، روايت جنگ‌ها آن‌چنان محسوس نيست . با اين حال در افسانه‌هايى كه در اين كتاب‌ها شرح داده شده‌اند مىبينيم كه خدايان و پهلوانان ، اوزيريس ، ديونى سوس ، آمازون‌ها ، بسان فاتحانى چون فرعون سزوسيس ، نينوس ، سميراميس ، سكاها يا پادشاهان ماد تجلى يافته‌اند ؛ اما ديودور در كتاب‌هاى يازدهم تا بيستم جايگاه ويژه‌اى به شرح جنگ‌ها اختصاص داده است . شيوه‌ى روايت جنگ ديودور ، اما ويژگىهاى خاص خود را دارد . او روايت كارهاى نمايان و اعمال درخشان را دوست دارد و شيفته‌ى بيان رويدادهاى تأثرانگيز است و گاه واقعيت تاريخى را دراماتيزه مىكند ، بىآن‌كه از خود بپرسد كه آيا اين عناصر تأثرانگيز با واقعيت‌هاى تاريخى منطبق است يا خير ؟ ديودور عاشق قهرمان‌پرورى است و همواره مىكوشد پيروزى را حاصل شجاعت فردى يك قهرمان كه ذاتا از ديگر انسان‌ها برتر بوده و از مواهب الهى ويژه‌اى برخوردار است نشان دهد . از فحواى نوشته‌هاى ديودور در شرح وقايع جنگ دو مرحله را مىتوان متمايز كرد : در مرحله‌ى نخست فرجام جنگ نامعلوم است يا اين‌كه حتى در ابتدا برترى از آن مغلوب نهايى است . در مرحله دوم با مرگ فرمانده دشمن يا جنگاورى بىنظير فرمانده طرف پيروز شرايط ناگهان تغيير مىكند و جنگ فرجام مىيابد . ديودور علاقه‌ى چندانى به تشريح ويژگىهاى جنگ ندارد و تنها مىكوشد هوش و شجاعت قهرمان اصلى جنگ را برجسته سازد . براى مثال در كتاب پانزدهم ( فصل 80 ، بند 4 - 5 ) روايت جنگ سينوسفال‌ها « 1 » تماما به تشريح كارها و حركات

--> ( 1 ) . Cynoscephales