ديودور سيسيلى ( مترجم : حميد بيكس واسماعيل سنگارى )
25
كتابخانه تاريخى ( سرزمين ميان رودان " بين النهرين " ، حكومت مادها ، آشور ) ( فارسي )
پيشگويىهاى مربوط به اسكندر ، آنتيگون بورنى « 1 » و سلوكوس نيكاتور « 2 » نيز اشاره مىكند كه بىگمان اين پيشگويىها از كتزياس گرفته نشده ، زيرا وى چندين دهه پيش از تحقق اين پيشگويىها مىزيسته است يا در همين كتاب دربارهى درازا و بلندى ديوار بابل ، ديودور پى مىبرد كه برآوردهاى كتزياس و كليتارخوس « 3 » و ديگران با هم يكسان نيست . « 4 » بنابراين پيداست كه ديودور نوشتههاى اين مورخين را مقابله كرده و نظر هيچيك از آنها را نپذيرفته است . ديودور به كرّات متذكر مىشود كه مهمترين اصل در تاريخنويسى ، جستجو و رعايت حق و حقيقت است ، از اينرو در كتاب اول وقتى در باب وجه تسميه برخى از شهرهاى مصر ، روايت محلى با پرسيكاى كتزياس منطبق نيست ، ديودور كه پى به اين اختلاف برده ، مىنويسد : « روشن كردن حقيقت بهطور دقيق در باب اين موضوع بسيار دشوار است ، اما آوردن اختلافنظر بين مورخان را در نوشتهى خود اجتنابناپذير مىدانيم ، زيرا با اين كار اين آزادى و حق را به خواننده مىدهيم كه خود دربارهى آن به داورى نشيند . » « 5 » همچنين در كتاب سوم ، ديودور بىاعتمادى خويش را نسبت به مورخان اهل مصر و اتيوپى كه اغلب به « روايات دروغين خود مىبالند » يا « خود قصههاى بىشمارى جعل كردهاند » نشان مىدهد . « 6 » در مقابل صحت و درستى نوشتههاى آگاتارخيد كنيدى « 7 » و ارتميدور افسى « 8 » را
--> ( 1 ) . AntigoneleBorgne ( 2 ) . SeleucosNicator ( 3 ) . Clitarchos ( 4 ) . كتاب دوم ( فصل 7 ، بند 3 - 4 ) . ديودور پيش از اين كتاب در اول ( بند 56 ، 5 - 6 ) اشاره كرده بود كه كتزياس روايت متفاوتى از آنچه وى دربارهى دو شهر مصر آورده ، به دست داده است ، اما مىافزايد كه دربارهى اين مسائل مبهم ، نقش مورخ اين است كه خوانندگانش را در مقام داورى قرار دهد . ( 5 ) . كتاب اول ( فصل 56 ، بند 6 ) ( 6 ) . كتاب سوم ( بند 11 ، 1 - 3 ) ( 7 ) . Aga tharchidedeCnide ( 8 ) . ( Ar temidored'Ephese ) ؛ نويسندهى يونانى سدهى دوم پيش از ميلاد . وى رسالهاى تحت عنوان تعبير خواب دارد .