ديودور سيسيلى ( مترجم : حميد بيكس واسماعيل سنگارى )
168
كتابخانه تاريخى ( سرزمين ميان رودان " بين النهرين " ، حكومت مادها ، آشور ) ( فارسي )
قدرت و سيادتشان ، هرگز نتوانستند اين اعراب را به بردگى بكشانند . همچنين در سرزمين نبطيان صخرهى عظيمى وجود دارد كه دژى طبيعى است . تنها از طريق كوره راهى به بالاى آن مىروند و برخى افراد به زحمت و با زمين گذاردن سلاحهايشان از آن عبور مىكنند . همچنين در اين سرزمين ، درياچهى بزرگى « 1 » وجود دارد كه قير زيادى از آن به دست مىآيد و درآمد زيادى از آن عايد مىشود ؛ اين درياچه 500 استاد طول « 2 » و 60 استاد عرض « 3 » دارد ، آبش به قدرى بد بو و تلخ است كه هيچ ماهى و آبزى نمىتواند در آن به سر برد . هرچند رودهاى بزرگ با آبهاى شيرين به اين درياچه مىريزد ، ولى بوى بدش همچنان باقى مىماند . هر ساله لايهى قيرى كه دو و در پارهاى موارد بيش از سه پلتر وسعت دارد از وسط درياچه به حالت جوشان روى آب مىآيد ؛ بزرگترين اين لايهها را مردم اطراف « ورزا » و كوچكترين آن را « گوساله » مىخوانند . اين تودهى عظيم قير كه روى آب شناور است از دور چون جزيرهاى به چشم مىآيد و زمان پيدايش آن از بيست روز قبل مشخص است : در اين هنگام ، در اطراف درياچه و در دايرهاى به شعاع چند استاد ، بخار متعفنى پراكنده مىگردد كه رنگ نقره ، طلا و مسى را كه در نزديكى آن قرار مىگيرد ، تغيير مىدهد ؛ اما همين كه اين لايهى قير به طور كامل پديدار شد رنگ اين فلزات بازمىگردد . محلهاى اطراف به خاطر اينكه در معرض بخارهاى قابل اشتعال و بدبويى هستند ، سلامتى ساكنين را به خطر مىاندازند و از اين روى ، ساكنين اين سرزمين از عمر كوتاهى برخوردارند . چون اين سرزمين براى رشد و پرورش درختان نخل مناسب است ، هر جايى از اين سرزمين كه رودهايى با آب قابل شرب يا چشمههايى دارد كه آن را آبيارى مىكند ، پر از درختان نخل است . درهاى وجود دارد كه در آنجا گياهى به نام صمغ بلسان مىرويد و عربها از آن درآمد زيادى كسب مىكنند ؛ زيرا اين گياه ، كه براى مصارف پزشكى بسيار ارزشمند است در هيج جاى ديگر دنيا پيدا نمىشود .
--> ( 1 ) . درياى ميّت ؛ ر . ك به : استرابون ( 16 ، 42 ) ( 2 ) . نود و دو كيلومتر ( 3 ) . يازده كيلومتر