ديودور سيسيلى ( مترجم : حميد بيكس واسماعيل سنگارى )
147
كتابخانه تاريخى ( سرزمين ميان رودان " بين النهرين " ، حكومت مادها ، آشور ) ( فارسي )
بسنده مىكنند و نه جرأت دارند آن را پيشگويى و نه زمان آن را تعيين كنند . دربارهى زمين عقايد كاملا ويژهاى بيان مىدارند ؛ براين باورند زمين توخالى و به شكل زورقى است و براى هر آنچه كه دربارهى جهان مىگويند دلايل بىشمار و قابل قبولى بيان مىدارند . بيش از اندازه از موضوع دور شديم . اگر بخواهيم وارد تمامى جزئيات شويم ، كافى است متقاعد گرديم كه كلدانيان در ستارهشناسى ، بيش از ديگر مردمان متبحر بوده ، با دقت بسيار زياد به اين دانش پرداختند . با اين حال ، باور شمار ساليانى كه در طى آن ، مكتب كلدانيان بر علوم جهان سيطره داشته ، دشوار است ؛ زيرا فاصلهى زمانى نخستين مشاهدات ستارهشناسى خويش تا حملهى اسكندر را كمتر از چهارصد و هفتاد و سه هزار سال نمىدانند . در بارهى كلدانيان به اندازهى كافى سخن راندهايم ؛ حال برمىگرديم به امپراتورى آشور . همچنانكه پيشتر گفته بوديم ، اين سلسله توسط مادها سرنگون شد . 32 . چون مشهورترين مورخان ، دربارهى پادشاهى بزرگ ماد ، با هم اتفاق نظر ندارند براين باوريم كه در اينجا ، بيان تفاوت نوشتههاى اين مورخان و مقابلهى آنها با يكديگر ، براى كسانى كه مىخواهند واقعيت را در گذشته فراچنگ آورند ، سودمند خواهد بود . بر پايهى گزارش هرودوت « 1 » ، آشوريان پس از 500 سال پادشاهى بر آسيا ، به دست مادها سرنگون شدند ؛ آنگاه در طى چند نسل ، هيچ شاهى براى تصاحب قدرت تلاش نكرد ، مردم به شيوهى خود بر شهرها حكومت مىكردند ؛ عاقبت پس از ساليان سال ، مادها فردى به نام سياكزار « 2 » را كه در عدالت سرآمد ديگران بود ، به شاهى برگزيدند . « 3 » سياكزار مردمان همسايهى ماد را به
--> ( 1 ) . ( Herodote ) ؛ مورخ يونانى و ملقب به پدر تاريخ ( 484 - 425 پ . م ) كتاب تاريخ او در نه كتاب ، اولين اقدام جامع در نقل تاريخ غيردينى است . ( 2 ) . بنابر نظر هرودوت ( 1 ، 95 - 100 ) اين پادشاه ديوسس ( Dejoces ) نام داشت . ( 3 ) . ديودور در اينجا دچار اشتباه فاحشى گرديده است . سياكزار يا كياكزار براساس تحقيقات جديد با هووخشتر ، سومين شاه ماد ، مطابقت مىكند و هم او بود كه امپراتورى آشوريان را برانداخت . « ديوسس » يا « ديوكس » كه فرد هوفر - مترجم فرانسوى اين كتاب - به آن اشاره دارد و هرودوت نيز در كتاب خويش از آن نام برده ، همان ديااوكو ، نخستين پادشاه و مؤسس سلسلهى ماد مىباشد .