على اصغر شميم
80
ايران در دوره سلطنت قاجار ( فارسي )
از قفقازيه در برابر تجاوز قواى روسيه يك امر طبيعى و مبنى بر حق حاكميت ايران بر قفقازيه بود . تعرض نيروى روس به گنجه شوال 1218 قمرى سيسيانف در رمضان سال 1218 هجرى قمرى قواى خود را به طرف گنجه سوق داد و آن شهر را محاصره كرد . جواد خان زياداغلى حاكم گنجه سردارى متهور و بىباك بود و با وجود كثرت عده سپاه روس در دفاع از شهر مردانه پايدارى كرد و فتحعلى شاه را به كمك طلبيد . علماى شهر مسلمانان را به جهاد با كفار روس دعوت كردند و تقريبا تمامى مردان گنجه مسلح شدند و در دفاع از شهر با سربازان زياداغلى همكارى كردند . پايدارى و مقاومت دليرانه مردم گنجه و حاكم شهر ، سيسيانف را از تصرف گنجه مأيوس ساخت . ليكن يكى از اطرافيان خائن جواد خان به نام نصيب بيگ شمس الدينلو با عدهاى از ارامنه ساكن گنجه همدست شدند و به سردار روس پيوستند و دروازه شهر را شبانه به روى سپاه روس باز كردند . در كوچههاى شهر ، براى چندين ساعت ، زدوخوردى خونين بين سپاه مهاجم و مردم شهر ادامه يافت . جواد خان و فرزند دليرش به دست سپاه روس با وضع فجيعى كشته شدند و شهر گنجه به امر سردار روس ويران گرديد و سربازان او مردم را قتلعام كردند . سيسيانف گنجه را مركز ستاد نيروى خود قرار داد و از آنجا به حكام ايروان و قراباغ پيغام فرستاد و آنان را به اطاعت دربار روسيه دعوت كرد . جعفر قلى خان و كلبعلى خان نخجوانى و محمد خان قاجار ايروانى دعوت او را پذيرفتند و سردار مزبور به پيروزى خود كاملا اميدوار شد . خبر سقوط گنجه و قتلعام مسلمانان در دربار فتحعلى شاه غوغايى برپا كرد و علماى تهران جنگ با كفار روسيه را تصويب كردند و حكم تجهيز سپاه صادر گرديد . در اواخر اين سال قريب به 000 / 55 نفر سوار و پياده از افواج و دستههاى تحت السلاح و مختلط ايالات و ولايات در چمن سلطانيه ، گرد آمدند و عباس ميرزا كه به فرماندهى آن سپاه منصوب شده بود ، روز 14 صفر سال 1219 هجرى قمرى از تبريز به جانب ايروان حركت كرد و در يك كيلومترى آن شهر اردو زد . جنگهاى سال 1219 ( شورهگول - ايروان ) سيسيانف در 19 ربيع الاولى 1219 سپاه خود را به طرف اوچمياذين ( اوچ كليسا ) اعزام داشت و روز 20 آن ماه در نزديكى قصبه شورهگول بر سر راه اوچمياذين به ايروان اردو زد .