على اصغر شميم

610

ايران در دوره سلطنت قاجار ( فارسي )

هرچه زودتر و در صورت امكان بدون برخورد نظامى و جنگ به خودسرى كلنل پايان بخشد . او صمصام السلطنه بختيارى را به استاندارى خراسان برگزيد و صمصام السلطنه پيش از حركت از تهران طى تلگراف كفالت استاندارى خراسان را به كلنل واگذاشت . كلنل ضمن تلگراف مورخ دهم اسد 1300 شمسى ( 27 ذيقعده 1339 قمرى ) خطاب به صمصام السلطنه مطالبى را اظهار نموده است كه مىتوان از مطالعه‌ى آن‌ها تا حدى به علت اساسى قيام آن افسر پى برد و اينك از كتاب « تاريخ احزاب سياسى » نوشته‌ى ملك الشعراى بهار نقل مىشود : « حضور مبارك بندگان حضرت مستطاب اشرف آقاى صمصام السلطنه والى معظم خراسان دامت شوكته ، پس از تقديم عرض بندگى و فدويت اينك عرايض خود را عرضه داشته و استدعاى توجه‌ى مخصوصى را مىنمايد » . « پس از يك رشته تلگرافات متقابله در تحت شرايط و اطمينانى با اين‌كه هيچ حاضر خدمت نبودم و يقين داشتم هيچ‌كسى در خيال استفاده از خدمات من نيست فقط و فقط به احترام امر ملوكانه در تاريخ 13 جوزا از امورات حكومتى كناره گرفته و به رياست قواى نظامى خدمات صادقانه‌ى خود را ادامه دادم . اينك همانطور كه پيش‌بينى شده بود از روز اول در هردو مورد نامساعدت‌هايى منحوس كه شرحش موجب اطاله‌ى كلام است ، مرا از كار بازداشته و بزرگ‌ترين قسمت وقت را كه بايستى به اصلاحات قواى نظامى مصروف شود ، به دفاع گذرانده‌ام » . « كفيل ايالت با اين‌كه در سايه‌ى قدرت قواى نظامى فرمانفرمايى كرده و با كمال گرامى به عزل و نصب حكام و گرفتن تقديمى مشغول بود ، از ادب و انسانيت و بردبارى و اطاعت فوق العاده من سوءاستفاده نموده به عناوين مختلفه زبان طعن و لعن مردم را به سوى قواى نظامى دراز نموده و از دادن راپورت‌هاى غلط و مجعول خوددارى نمىنمود » . « جواب پيشنهادات و مستدعيات از مركز همه به‌طورى بود كه هر طفل شيرخوارى مخالفت تامه را احساس نموده و بايستى خود را در هر آن دچار مخاطرات و صدمات بداند . بالاخره آنچه در مدت اين دو ماه در خراسان شد ، همه مبتنى بر نظريات خصوصى شخص آقاى رئيس الوزرا و حس انتقام بوده و لاغير . پس از يأس كامل از موفقيت در 28 سرطان رمزا استدعا كردم كه يا از خدمت معافم فرموده و يا اين ترتيبات را خاتمه دهند ، جواب قاطعى داده نشد » . « خلاصه ، حيثيت و شرافت خود و زيردستانم و امنيت ايالت مهمى را در خطر ديده پس از آن همه‌ى استغاثه‌ها برحسب تقاضاى اهالى پس از كناره‌گيرى كفيل ايالت ، داخل عمليات مستقيم شدم و چون به كلى از حضرت اشرف آقاى رئيس الوزرا و آقاى كفيل تشكيلات مأيوس