تحليل و دقيق حكومت ايران از سال‌هاى 1303 شمسى به بعد به دست آورد و اين بحث از موضوع كتاب ما خارج است . 2 - رژيم شوروى كه در همان روزهاى امضاى قرارداد با تهديد نيروهاى انگليسى از پايگاه‌هاى ايران و تهديد نيروهاى فرانسه و آمريكا در مرزهاى آسيايى و اروپايى خود مواجه بود ، به منظور ايجاد حريم امنيت براى آينده‌ى خويش ، ماده‌ى مربوط به حق وارد كردن نيرو به ايران را هنگامى كه ايران پايگاه عمليات جنگى عليه آن كشور قرار گيرد ، در پيمان فوريه 1921 ميلادى گنجانيد و سياستمداران آن روز ايران كه با آن‌همه گذشت رژيم شوروى و كسب چنان موقعيت بزرگ سياسى در عقد يك چنان پيمانى مواجه شده بودند و هرگز امكان كوچك‌ترين خطرى را از جانب ايران براى همسايه بزرگ شمالى پيش‌بينى نمىكردند ، بدون توجه به نتايج حاصله از آن ماده و آثارى كه بر آن مترتب مىشد ، آن را مىپذيرفتند و حق هم همين بود زيرا ايران هيچ‌گاه كشور متجاوزى نبوده و هيچ‌وقت به ميل و رضاى خود نخواسته است كه همسايگانش از همجوارى با آن زيان ببينند . به‌علاوه ، آن اندازه دورانديشى و مآل‌بينى كه بايد در فكر و انديشه‌ى سياستمداران مجرب يك كشور باشد ، در رجال و سياستمداران ايران وجود نداشت . به هر صورت پيمان فوريه 1921 ايران و شوروى با تصويب دو دولت رسميت يافت و تئودور روتشتاين ، كه سابقا عضو هيئت نمايندگى بازرگانى روسيه در لندن بود ، به سمت وزير مختار جديد شوروى در ايران برگزيده شد و براى نظارت در اجراى پيمان مزبور عازم ايران گرديد و در كابينه‌ى سيد ضياء الدين به دولت معرفى شد و سپس استوارنامه‌هاى خود را به احمد شاه تقديم كرد . اقدامات سيد ضياء الدين و سقوط كابينه‌ى او ملك الشعراى بهار ، سيد ضياء الدين را يك نفر فاشيست معرفى كرده و درباره‌ى او چنين نوشته است : « سيد ضياء الدين در سخن ماهر بود . او ظاهرا فاشيست بود اما با اصول فاشيزم آشنا نبود . آن روزها مرض ديكتاتورى براى جلوگيرى از كمونيزم در دنيا مد شده بود ، سيد ضياء الدين براى ضديت با كمونيزم به‌وجود آمده بود و طبق مد و مرسوم عمومى دنيا سيد يك نفر فاشيست بود . لكن دوستانى كه براى اين كار ذخيره كرده باشد ، نداشت يا از انتخاب آنان غفلت كرد . بنابراين در كار خويش فروماند و اتفاقا خود مشار اليه در مصاحبه‌اى كه پس از بيرون‌شدنش از ايران در فرنگستان با يك نفر كرد و در مطبوعات همان وقت منتشر گرديد ، به اين معنى اعتراف كرده و ناگفته است كه : رفيق و همكار نداشته است » .