على اصغر شميم
260
ايران در دوره سلطنت قاجار ( فارسي )
پس از تدوين و امضاى قرارداد دوستى و بازرگانى فوق الذكر روابط ايران و فرانسه بر مبانى جديدى استوار گرديد و ناصر الدين شاه ، هيئت نمايندگان سياسى فرانسه را مورد عنايت مخصوص خود قرار داد و روز اول ماه ذى حجه سال 1271 قمرى كه مصادف با روز تولد ناپلئون سوم بود ، هدايا و نشانهايى براى سفير و كنت دوگوبينو و مسيو نيكلا « 1 » ، مترجم اول سفارت فرستاد و حامل هداياى شاهانهى ميرزا ملكم خان مترجم رسمى وزارت امور خارجهى ايران بود . امتياز حفارى در شوش وساطت ناپلئون سوم بين انگليس و ايران در حين تهاجم نيروهاى انگليس به مرزهاى جنوب ايران بر سر مسئلهى هرات و افغانستان ، كه منجر به عقد عهدنامهى پاريس « 2 » گرديد ، در تحكيم روابط دوستى و سياسى ايران و فرانسه مؤثر بود . سفرهاى ناصر الدين شاه به اروپا و بازديد وى از نمايشگاه پاريس « 3 » ، بهويژه سفر دوم ( سال 1295 قمرى مطابق با 1878 ميلادى ) نيز در بسط مناسبات دو دولت بىتأثير نبود . در حدود سال 1301 قمرى ( 1883 ميلادى ) مارسل اگوست ديولافوى « 4 » فرانسوى به دستيارى سفير فرانسه در تهران ، امتياز حفارى و استخراج آثار باستانى را در شوش از ناصر الدين شاه گرفت . وى با همسر خود و عدهاى از متخصصين باستانشناسى فرانسوى ، از جمله بابن « 5 » و هوسه « 6 » به ايران آمد . مدت دو سال به كاوشهاى علمى در شوش ادامه داد و قسمت مهمى از آثار نفيس دورههاى تاريخى پيش از اسلام ، بهويژه دورهى تمدن الامى ( عيلامى ) را كشف كرد و برطبق امتيازنامهى نيمى از آن آثار را به دولت ايران تسليم نمود و بقيهى را به پاريس فرستاد و آن آثار اكنون در غرفهى مخصوصى در موزهى لوور « 7 » پاريس موجود است .
--> ( 1 ) - Nicola اين شخص مؤلف كتاب لغت فارسى به فرانسه و داراى تأليفاتى دربارهى فرقههاى بابيه و شيخيه است . ( 2 ) - براى اطلاع از تفصيل قرارداد به فصل يازدهم اين كتاب رجوع شود . ( 3 ) - ناصر الدين شاه نخستين پادشاه مستبد مشرقزمين كه از نمايشگاه پاريس ديدن كرد . ( 4 ) - Marcel Auguste Dieulafoy ( 5 ) - Babin ( 6 ) - Houssay ( 7 ) - Louvre