على اصغر شميم

182

ايران در دوره سلطنت قاجار ( فارسي )

1 - كلنل متراتسو « 1 » براى معلمى و مستشارى پياده‌نظام و تاكتيك . 2 - پوشه « 2 » معلم پياده‌نظام . و چند نفر ديگر به استخدام دولت ايران درآمدند و در دار الفنون و ارتش به كار گماشته شدند . بعضى از افسران ايرانى كم‌وبيش با اصول تازه و تاكتيك جديد جنگى دنياى غربى آشنا شده بودند ، زيرا علاوه بر نتايجى كه از توقف هيئت نظامى و اعزامى ناپلئون و هيئت افسران انگليس در دوره‌ى سلطنت فتحعلى شاه حاصل گرديده بود ، به‌طورى كه اشاره كرديم ، در عصر پادشاهى محمد شاه نيز عده‌اى از افسران انگليسى در ارتش ايران خدمت مىكردند . در اين موقع با تأسيس دار الفنون و شركت مؤثر هيئت نظامى اتريشى در امر تعليم و تدريس و شركت در تنظيم امور ارتشى ، به تدريج اصول و مراسم نظامى ايران به سبك و اسلوب ارتش امپراتورى اتريش هنگرى درآمد . نخستين بار اميركبير دستور داده بود تا اونيفورم سربازان ايران مطابق اونيفورم سربازان اتريشى تهيه شود و دكمه‌ى شير و خورشيددار را براى اونيفورم ارتش معمول نموده بود . ناصر الدين شاه در خلال دومين سفر خود به اروپا ( در سال 1295 هجرى ) ، از روسيه و اتريش خواست تا افسرانى براى تنظيم سوارنظام ( به سبك سواره قزاق روسيه ) و پياده‌نظام به سبك پياده‌نظام اتريشى به ايران بفرستند . هيئت افسران روسى به رياست سرهنگ دومانتوويچ « 3 » در محرم سال 1296 هجرى ( 1887 ميلادى ) به ايران آمدند و تعليم عده‌اى از سواران مهاجر « 4 » را برعهده گرفتند و بدين‌ترتيب سواره‌نظام به سبك سواره قزاق روسى با همان اونيفورم و سازوبرگ به وجود آمد . در سال 1299 هجرى كه مدت خدمت افسران روسى پايان يافت ، هيئت ديگرى به رياست سرهنگ چاركوفسكى « 5 » زمام امور قزاقخانه و تعليم افواج سواره قزاق را در دست گرفتند .

--> ( 1 ) - Metrazo ( 2 ) - Poche ( 3 ) - C . Dumantovitch ( 4 ) - منظور از مهاجر ، اخلاف ايرانيان و طوايفى هستند كه پس از غلبه روسيه بر قفقازيه و پس از چشم‌پوشى ايران از افغانستان از قفقازيه و شمال افغانستان و بعضى از نواحى افغانستان جنوبى به خاك ايران كوچ كردند ، اما نام سواره مهاجر كه در ارتش دوره‌ى ناصر الدين شاه و مظفر الدين شاه تا انقلاب مشروطيت باقى مانده به تدريج شامل افواج و جماعت‌هاى ديگرى از سواران نواحى مختلف ايران گرديده است . ( 5 ) - Colonel Charkovski