احمد على سپهر ( مورخ الدوله )

77

ايران در جنگ بزرگ 1914 - 1918 ( فارسي )

ناصر ديوان و فرزندش « سرجن نيكسون » فرمانده بوشهر Sir John Nixon پس از اطلاع از مخاطره شروع بتداركات دفاعى نمود و در تاريخ 12 ژويه دو نفر از صاحبمنصبان خود را بطور پيش قراول به دو فرسخى بوشهر فرستاد هردو با سه نفر همراهان بقتل رسيدند معلوم شد علاوه بر مجاهدين و عشاير مسلح كه بالغ بر هزار نفر بودند عده نيز با خنجر و چماق و سنگ به جهاد آمده بودند افراد رئيس على دلوارى در جنوب بوشهر در جناح راست او زائر خضر در شرق شيوخ چاه كوتاه و در شمال شيوخ دشتستان موضع گرفته بودند واسموس سواره خطوط را بازديد مينمود بنام قران شريف و مراتع مقدس و لواى قيصر آلمان حماسه جنگ ميسرود انگليسها توپ و مسلسل را در مواضع پوشيده مخفى كرده بودند و هنگامى كه افراد عشاير دلاورانه هجوم آوردند آتش توپخانه انگليس چنان شديد بود كه افراد مزبور با وجود فداكارى و از جان گذشتگى تاب مقاومت نياورده مجبور به عقب نشينى تا مشيله شدند و زحمات چهارماهه واسموس از ماه مارس تا ژويه 1915 بهدر رفت . ماه رمضان به آرامى گذشت و كاپتين نوئل جائزه مهمى تعيين نمود كه واسموس را زنده يا كشته تسليم او كنند حكومت هندوستان اين عمل را تقبيح و دستور داد اعلان مزبور را كه بر خلاف نزاكت بود و موجب عظمت مقام واسموس ميشد از اسناد رسمى حك نمايند بعلاوه محقق گرديد كه عشاير ايران به هيچ قيمتى حاضر به تسليم واسموس نميشوند . در تاريخ هشتم اوت 1915 چهار كشتى انگليسى موسوم به جونو و پيراموس و لورنس و دلهوزى Juno , Pyramus , Lawrence , Dalhousie عده سرباز به بوشهر پياده نموده و شهر را اشغال كردند بيرق « يونيون جاك » از دور بر فراز بندر ايرانى نمايان بود و بهانه تازه به واسموس داد كه بر عليه