اينك كه داستان ميسيون افغانستان بپايان رسيد مختصرى از موضوع فتواى جهاد حكايت ميكنيم و بعد ميپردازيم به عمليات واسموس در جنوب ايران يكى از صاحب‌منصبان آلمانى موسوم به كاپيتن كلاين كه برياست ميسيون كارون منصوب شده بود درصدد برآمد كه از سابقهء آشنائى خود با شيخ العراقين حائرى استفاده نموده از مقام شامخ علماء بزرگ شيعه مقيمين كربلا و نجف فتواى جهاد بر عليه متفقين صادر كند دولت عثمانى هم از طرفى عين اين اقدام را به عمل آورده از روحانيون مسلمين مدد معنوى درخواست نموده بود . اول شيخ الاسلام در اسلامبول اعلان جهاد صادر كرد مرحوم سيد محمد كاظم يزدى كه در آن زمان مرجع تقليد بود مساعدت نمود و لكن شخصا از حضور در جبهه جنگ خوددارى كرد چند تن از علماء آن عهد در ميدان شعيبه حاضر شده و علاوه بر فتوى فرماندهى نيروى مجاهدين را خود بر عهده گرفتند مشاهير آنها سيد محمد سعيد حبوبى از علماء بزرگ عرب صاحب ديوان شعر معروف - شيخ الشريعه اصفهانى - سيد على داماد - آقا سيد مصطفى مجتهد كاشانى ( پدر آية إله حاجى ميرزا ابو القاسم ) و جماعتى ديگر بودند و نيز مرحوم آية إله خونسارى كه در اين اواخر در ايران وفات يافت بعنوان طالب علم مسلح و در جبهه حاضر شده بود و همچنين بسيارى از علماء ايرانى و فرزندانشان كه اهل علم بودند . در آن هنگام اخبار جنگ روسها با ايرانيان در صفحات غرب با سرعت منتشر ميشد و فتوحات عثمانى روحيه مجاهدين اسلام را تقويت ميكرد خاصه خبر فتح كوت الاماره توليد غرور و سرور بىپايان نمود اما همانكه ورق برگشت و « جنرال مود » فرمانده انگليسى وارد بغداد شد و مهاجرين ايرانى از عراق به طرف اسلامبول عقب نشستند يأس بر عامهء مستولى گرديد معذلك يكنفر ايرانى فداكار عباس خليلى در شهر نجف قيام كرده و با چند تن از هم‌پيمانان خويش انقلاب اول بين النهرين را پايه گذاردند و حاكم نظامى انگليسى « كاپيتن مارشال » را بقتل رساندند اين قتل بر فشار نيروى انگليس افزوده و منتهى به محاصرهء مليون گشت انگليسها بعد از تسلط مجدد بر اوضاع پانزده نفر از رؤساى انقلاب را كه نامشان در تاريخ مذكور است بدار آويختند چهار نفر را تيرباران كردند و صد و هشتاد و چهار نفر را به سنگاپور تبعيد نمودند اولين حكم اعدامى كه صادر شد دربارهء مسبب انقلاب يعنى عباس خليلى بود اما او از راه چاه‌هاى قنات در حال زخمى شدن بايران فرار كرد . چندى از اين تاريخ گذشت كه انقلاب عمومى بزرگ بين النهرين برپا شد و در آن مرحوم آية إله عظمى ميرزا محمد تقى شيرازى شركت داشت و خود فتواى قيام و اقدام داد . در آن جنگ اغلب روحانيون و عشاير عراق عرب مشاركت كردند و ابتدا قواى انگليسى را منهزم ساختند اما بالاخره شكست نصيب مجاهدين گرديد و آقازادهء مرحوم شيرازى با چند تن از رؤساى انقلاب گرفتار و بايران تبعيد شدند . عين استفتائى كه به عمل آمده و فتاوى كه صادر گرديده ذيلا نقل مىشود :