احمد على سپهر ( مورخ الدوله )

497

ايران در جنگ بزرگ 1914 - 1918 ( فارسي )

« راجع بابلاغيه سفارت امپراطورى آلمان در خصوص اينكه مطابق نقشجات انگلستان جنوب ايران در تحت رياست و نيابت سلطنت شاهزادهء فرمان‌فرما صورت استقلال داخلى به خود گيرد ، دوستدار بنام جمهوريت فدرالى شوراى روسيه لامحاله توجه عامه ايرانيان را در اين موقع جلب و خاطر اهالى اين مملكت را به اين مسئله احاطه ميدهد ملت انقلابى روسيه منتظر است كه برادر عزيز او ملت همجوارش ايران حاضر شود كه استقلال و تماميت وطن خود را از فشار و تعديات كاپيتاليزم و امپرياليزم خارجه دفاع نمايد . » جمعه 11 رمضان 1336 - 31 جوزا 1297 - 21 ژوئن 1918 ابلاغيه سفارت انگليس بتاريخ روز گذشته : « در خصوص خبر مندرجه در جريده ايران در طى ابلاغيه سفارت آلمان مبنى بر اينكه در خصوص استقلال داخلى فارس و جنوب ايران پيشنهادى به عمل آمده است سفارت انگليس خبر مزبور را تكذيب نموده و اظهار ميدارد كه از طرف قونسول انگليس در شيراز ابدا چنين پيشنهادى نشده است سفارت انگليس 20 ژون 1918 » 1 شنبه 13 رمضان 1336 - 2 سرطان 1297 - 23 ژوئن 1918 ابلاغيه مجدد سفارت آلمان بشرح زير نشر يافت : « سفارت انگليس تكذيب موضوعى را كه سفارت امپراطورى آلمان اين چند روزه راجع به نيت و تصميم دولت اعليحضرتى بريتانيا در اعلان استقلال داخلى جنوب ايران نشر و اشاعت داد حتم و واجب پنداشت . عليهذا سفارت امپراطورى آلمان با نهايت اجبار خود را ملزم ديد ذخيرهء را كه در اين قضيه تاكنون در نهانى محفوظ داشته بود بالمآل ابراز نموده و براى ثبوت مطلب ترجمهء يادداشتى را كه در تاريخ 5 ژون از مسيو ( اسكت ) مستشار سفارت انگليس بعنوان ( سير والتربارنلو ) اتاشه همين سفارت‌خانه رسيده براى استحضار خاطر عامه منتشر سازد « وزيرمختار از شما متمنى است كه در دفترخانه خودتان به آقايان اهميت عدم اظهار و اختفاى پيشنهاد تلگراف صبح ( كاف ) را اگر ديده‌اند - در خصوص فرمانفرما و اعلان استقلال جنوب ايران بفهمانيد . اگر دشمنان ما از اين مسئله چيزى بشنوند اهميت و وجهه را به آن اسناد داده و اظهار خواهند نمود كه زمينه تقسيم و تجزيهء ايران را تهيه مىكنيد » يادداشت مزبور كه خود ناطق قضيه است هرگونه شبههء از اطراف حقيقت مندرجات ابلاغيه اخير سفارت امپراطورى آلمان بر طرف ميسازد شك و ترديدى نيز در نيات و تصميمات دولت اعليحضرتى نسبت به ايران باقى نمىگذارد طهران 21 ژون 1918 . كفيل سفارت امپراطورى آلمان در طهران زمر » 1 شنبه 27 رمضان 1336 - 26 سرطان 1297 - 7 ژوئن 1918 بالاخره سفارت انگليس در ضمن ابلاغيه ذيل به تصحيح اظهارات سابق پرداخت : « در شماره 260 جريده ايران مورخه جمعه 18 رمضان - 7 سرطان - 28 ژوئن 1918 ترجمهء ابلاغيه سفارت انگليس مندرج بود . چون ترجمه مزبور كه از طرف اداره روزنامه شده كاملا صحيح نبود لهذا در سفارت انگليس ترجمه شده و از اين قرار است : چون سفارت آلمان مأخذ اظهاراتى را كه بسفارت اعليحضرت پادشاه انگلستان نسبت داده شده بود كه مىخواهند در جنوب ايران حكومت مستقلى برپا نمايند مكشوف داشته‌اند لهذا سفارت اعليحضرت پادشاه انگلستان لازم مىداند كه بوسيله اظهار مختصرى از چگونگى واقعه رفع اين جعليات بيهوده را بنمايد . چنين پيشنهادى در شيراز بقونسول اعليحضرت پادشاه انگلستان شده بود و در پيشنهاد مزبور فرمانفرما را براى حكومت آتيهء موهومى شخص مناسبى ديده بودند و قونسول مشار اليه معمولا اين مطلب را بسفارت اطلاع داده بود چون اين مسئله مستقيما با سياست دولت اعليحضرت پادشاه انگلستان كه كرارا اظهار داشته‌اند استقلال و مصونيت مملكت ايران را محترم شمارند مخالف بود برحسب لزوم فورا رد شد . » 2 شنبه 6 شوال 1336 - 24 سرطان 1297 - 15 ژوئن 1918 ابلاغيه سفارت امپراطور آلمان راجع بمرام مقطوع دول مركزى دربارهء ايران : « بموجب دستور العمل دولت متبوعهء خود اظهار ميدارد كه در همان حين كه عساكر عثمانى وارد خاك ايران مىشدند وزارت امور خارجه آلمان باز بوسيلهء يادداشتى سفارت شاهنشاهى ايران را در برلن مستحضر ساخت كه ورود قشون عثمانى در اراضى ايران تنها موقت و مطلقا از نقطه‌نظر نظامى است و محققا دخول قواى ترك بايران موجب خطر سكنه و يا لطمه در اصل مصونيت و احترام تماميت ممالك ايران مصرحه فصل هفتم عهدنامهء ( برست ليتوسك ) نميشود . اساس پليتيك دولت امپراطورى آلمان و همانطور متحدين او در مقابل ايران مبنى بر شناسائى استقلال و مصونيت تمامى ايران است . كفيل سفارت امپراطورى آلمان در تهران زمر »