احمد على سپهر ( مورخ الدوله )

49

ايران در جنگ بزرگ 1914 - 1918 ( فارسي )

بالاخص راجع به فعاليت نظامى عباس خان اسفنديارى و اسارت او در ماگدبورك و پروس شرقى برشته نگارش آوريم : ميرزا حسن خان محتشم السلطنه روز 18 ذيحجه 1283 قمرى تولد و در دهم ربيع الاول 1364 قمرى ( پنجم اسفند 1323 شمسى ) وفات يافته است . مردى اديب و نوع‌دوست و خداپرست بود . در سلطنت مظفر الدين شاه مشاغل مهم داشته و در زمان مشروطيت كرارا وزير و وكيل و چندين دوره رئيس مجلس بوده نظر بمخالفت با قرارداد ايران و انگليس در 1919 او و چند تن از رجال ديگر يعنى مستشار الدوله و ممتاز الدوله و ممتاز الملك و حاجى معين بوشهرى از طرف دولت وقت بكاشان تبعيد شدند . عباسخان اسفنديارى كه بعدها در ارتش ايران بدرجه سرتيپى رسيد در سالهاى 1911 تا 1913 تحصيلات خود را در دانشكدهء افسرى سن‌سير فرانسه به پايان رسانيده و روز پنجم اوت 1914 با رتبه ستوانى در رأس رسد چهارم گروهان هفتم هنگ 66 برضد قشون آلمان داخل جنگ شده در ماه سپتامبر همان سال در جبهه معروف مارن اسير شد . مراحل مختلفه اسارت جنگى را در هاله در ماگدبورگ و در پروس شرقى در مارين و در بسر برد . عين فرمان ژنرال ژفر مشهور درباره او و دو نامه رسمى وزارت امور خارجه فرانسه بعنوان سفارت شاهنشاهى ايران در پاريس ذيلا نقل مىشود : عباس اسفنديارى در لباس نظامى فرانسه