احمد على سپهر ( مورخ الدوله )

460

ايران در جنگ بزرگ 1914 - 1918 ( فارسي )

اروپا نوشته و خواهش مىكند كه مشار اليهم دول آلمان و اطريش و عثمانى را از تكليف متاركه فورى جنگ و شروع در مذاكرات صلح بطور رسمى مطلع نمايند و ضمنا مساعدت ملل آن دول بيطرف را در برقرارى صلح درخواست مينمايد ولى در مراسله راجع بمعرفى هيئت كميسرهاى جديد ذكر نشده . » طهران وزارت خارجه تلگراف رمز مورخ صفر 1336 - نوامبر 1917 « چنان كه در ضمن تلگرافات متعدده معروض داشته حكومت حاليه در داخله روسيه احكامش مجرى نيست و تمام وزارتخانهاى اينجا تعطيل و اعضاء آن از شناختن حكومت جديد امتناع دارند هيچيك از دول خارجه حتى بيطرف نيز او را نشناخته‌اند و از قرار اطلاعات شخصى فدوى اين حكومت را مشكل است دول خارجه بشناسند لهذا اقدامات در مطالب تلگرافهاى فوق الذكر بيحاصل است بايد صبر كرد تا انتخابات براى مجلس مؤسسان كه ديروز شروع شده اختتام و وضع تا اندازهء روشن شود عجالة در روسيه چندين حكومت مختلف مستقل كه هيچكدام همديگر را نمىشناسند تشكيل شده مانند فنلاند و اوكرانى و قفقاز و اتحاد قزاقهاى روسيه و قسمتى از سبير و اينجا معروف است و در موگيلوف كه محل اقامت فرمانده كل و اركان حرب تمام قشون است فرق مختلفه سياسى درصدد هستند نيز حكومتى تشكيل بدهند . » طهران وزارت خارجه تلگراف رمز مورخه صفر 1336 - نوامبر 1917 « ديروز نمايندگان كرينسكو فرمانده جديد كل قشون روس و نمايندگان قشون آلمان در فرونت شمالى باهم‌ديگر ملاقات و قرار شد كه 16 صفر در ثانى بين طرفين ملاقات و شروع بمذاكرات براى برقرارى متاركه فورى در تمام فرونتها بنمايند و همچنين براى اينكه مجددا به متفقين تكليف شود و در اصل شرايط صلح رسما شراكت نموده و همگى معا داخل مذاكرات براى متاركه در فرونتهاى تمام دول مخاصم بشوند اينجا در دواير نزديك بشوراى كوميسرهاى ملى ميگويند كه فرمانده قشون آلمان در فرونت شمالى از طرف فرمانده كل قشون آلمان وكالت داشته و كتبا جواب نمايندگان قشون روس را داده است ولى از مضمون آن هنوز اطلاع بهم نرسانيده‌ام همين كه فهميدم با تلگراف عرض خواهد نمود انتها سفراى نروژ و سوئد و سويس بكوميسر وزارتخارجه جواب خيلى مختصر ذيل را دادند « كاغذ مورخهء دهم نوامبر شما رسيد و اقدامات مربوطه به عمل آورده‌ام » شارژه‌دافر اسپانيا كه جواب مفصلى داده بود در دواير ديپلوماتيك اثرات خوب نه‌بخشيده و ميگويند بدون دستور العمل از دولت متبوع خود نوشته است سفراى دانمارك و هلند هنوز جواب نداده كلية غير از جوابهاى غيررسمى نمايندگان خارجه هيچگونه روابط ديگرى با هيئت كوميسرها ندارند . » طهران وزارتخارجه تلگراف رمز مورخهء صفر 1336 نوامبر 1917 « ديروز انتخابات براى مجلس مؤسسان در پطروگراد ختم شد و از دوازده نفر وكلاى پاىتخت شش نفر بالشويك چهار نفر كادت و دو نفر سوسياليست رولوسيونر منتخب شدند نتيجه انتخابات در ولايات هنوز معلوم نيست انتها آخر الامر بين كوميته اجرائيهء مجلس فوق العاده زارعين و كوميته مركزى شوراهاى كارگران و سربازان و فرق بالشويك‌ها و سوسيال رولوسيونرهاى دست چپ و دموكراتهاى بين المللى و اتحاد مستخدمين راه‌آهن‌ها و پست و تلگرافخانه اتفاق حاصل شد و بلافاصله داخل مذاكرات براى تشكيل حكومت مركزى گرديدند ظن قوى ميرود همين روزها هيئت جديد دولت انتخاب شود ساير فرق سياسى در خدمت باقى هستند قشون فرونتهاى قفقاز و رومانى و فرونت غربى از اطاعت به هيأت كوميسرهاى ملتى امتناع دارند . » طهران وزارتخارجه تلگراف رمز مورخه صفر 1336 نوامبر 1917 « چنان كه معروض شد سفراى دول متفقه جوابى بمراسلهء كوميسر وزارت خارجه راجع به تكليف صلح نداده‌اند ولى رؤساى كميسيون‌هاى نظامى آنها باستثناء رئيس ميسيون آمريكا كه در اردوى فرماندهى كل قشون روس اقامت دارند معا بعنوان ژنرال دوخونين فرمانده كل قشون روس مراسلهء مبنى بر پروتست دول متبوعه خود از نسخ عهدنامه 23 اوت كه بموجب آن دول متفقه متعهد شدند كه متاركه و يا قطع عمليات نظامى جداگانه ننمايند نوشته و تهديد كرده كه نسخ قرارداد مزبور از طرف روسيه نتايج خيلى وخيم خواهد داشت علاوه بر اين رئيس ميسيون نظامى فرانسه تلگراف رئيس الوزراى فرانسه را راجع باينكه دولت فرانسه شوراى كوميسرهاى ملتى را نمىشناسد و هيچگونه حكومتى را كه حاضر براى عقد روابط با دشمن باشد نخواهد شناخت و اميدوار است رؤساى عالى قشون روس كه در وطن‌پرستى آنها ترديدى نيست از عهدشكنى قشون روس ممانعت خواهند نمود براى ژنرال دوخونين ارسال داشته . » طهران وزارت خارجه تلگراف رمز مورخهء صفر 1336 نوامبر 1917 « عطف 221 ذيلا جواب فرمانده فرونت شرقى آلمان عرض مىشود فرمانده فرونت شرقى آلمان بموجب وكالت فرمانده كل قشون آلمان حاضر است داخل مذاكره براى بستن متاركه بشود در صورتى كه فرمانده كل قشون روس براى مذاكرات حاضر باشد خواهش مىشود هيئت نمايندگانى كه داراى وكالت كتبى باشند به اردوى فرونت شرقى آلمان اعزام دارند و فرمانده آلمان هم نيز هيأتى به همان ترتيب تشكيل خواهد داد و براى مسافرت ميسيون