احمد على سپهر ( مورخ الدوله )

440

ايران در جنگ بزرگ 1914 - 1918 ( فارسي )

نقشه‌هاى آلمان براى جلب توجه و تشريك مساعى انقلابيون هند براساس سه‌گانه ذيل متكى بود : 1 - حزب گادر در سانفرانسيسكو 2 - استفاده از گروه انقلابيون هندى در اروپا 3 - عناصر ناراضى در هندوستان انتريگ‌هاى آلمان در ايران : تنها راه مستقيمى كه اسلامبول را به هندوستان متصل ميسازد از ايران و افغانستان ميگذرد . در ايران منظور عمده و اصلى آلمان و تركيه ايجاد حس نفرت نسبت بانگليس بوده در سال 1915 دسته‌هاى كوچك و مسلحى از آلمانها بهمراهى افراد آسيائى به طرف ايران به راه افتادند ، يكى از افراد زبردست كه نقشه‌هاى ضد انگليسى را در ايران طرح‌ريزى مينمود هرواسموس Herr Wassmuss سركنسول آلمان در بوشهر بود كه دو نفر هندى بنام صوفى آمباپراساد Sufi Amba Prasad و پ . ن . دوتا P . N . Dutta و يكنفر مسلمان ايرانى موسوم به داود على خان براى اجراى مقاصد خود استخدام نمود . فعاليت در كابل : هنگاميكه جنگ اول جهانى شروع ميشد دو نفر از انقلابيون هند كانوار ماهاندرا پراتاپ Kanwar Mahendra Pratap و هاريش چاندرا به قصد آلمان هند را ترك نمودند . ماهاندرا برادر راج دال پراساد Raj Dal Prasad و برادرزن راج رايبير سينگ Raj . Raibir Singh از اهالى پنجاب بود كه بعدها به علت داشتن مقاصد افراطى مشهور گرديد . در اواخر سال 1914 براى مسافرت به ايتاليا - سويس فرانسه - ژاپن - امريكا گذرنامه گرفت و ميخواست از اوضاع آشفته اين ممالك مطلع گردد ، از مارسى مستقيما به طرف ژنو به راه افتاد و در آنجا بتوسط لالا هاردايال به كنسول آلمان معرفى شد پس از مدتى به برلين رفت و مقامات آلمان او را بهمراهى محمد بركت اللّه با يك ميسيون آلمانى به كابل اعزام داشتند . اين هيئت اعلاميه جهادى را كه سلطان عثمانى صادر كرده بود به حكومت هرات ابلاغ كرده وعده دادند كه اگر افغانستان در جنگ با دشمنان تركيه شركت نمايد آلمان نيز كليه تداركات جنگى را در اختيار آندولت گذارده و براى الحاق قسمتى از هندوستان تا بمبئى و قسمتى از تركستان تا سمرقند ترتيبى بدهند . ميسيون مزبور و طرح آنان در ميان قبايل كابلى طرفداران زيادى پيدا كرد و اعتبارات لازم نيز مستقيما براى بركت اللّه فرستاده ميشد ، به زودى رهبران هندى حكومت ايالتى هند آزاد را در كابل تشكيل دادند و اكثر مسلمين ضد انگليس به آنها پيوستند . بركت اللّه Barakatullah : مولوى محمد بركت اللّه فرزند منشى شيخ قدرت اللّه از اهالى بوپال Bhopal در سال 1864 متولد شده جوانى ميهن‌پرست بىباك و فعال بود در 1883 از بوپال بيرون آمد و به سمت معلمى در خندوا Khandwa و سپس در بمبئى مشغول شد پس از چند سال بانگلستان سفر نمود . در 1895 در ليورپول با سردار ناصر اللّه خان برادر عبد الرحمن خان امير كابل آشنا شد و توسط بركت اللّه خان اوضاع انگلستان را به اطلاع امير ميرسانيد . در 1897 در لندن در ميتينگهاى ميهن‌پرستان متحد مسلمين شركت مينمود . در سال 1903 به امريكا رفت و تا 1909 در آنجا ماند و بعد عازم ژاپن شد و به سمت استاد زبان هندى در دانشگاه توكيو منصوب گرديد . علاوه بر تدريس مقالاتى درباره برادرى و اخوت مسلمين مينوشت و از افكار اتحاد اسلام طرفدارى مينمود . در 1911 بعزم اسلامبول و قاهره به راه افتاد و در پنجم ژوئيه به پتروگراد Petrograd رسيد و با شياماجى كريشنا وارما Shyamaji Krishna Varma بمكاتبه پرداخت و به همين جهت به او اجازه ورود بهندوستان داده نميشد . در 31 مارس 1914 به خدمت بركت اللّه در دانشگاه توكيو به علت اينكه بيشتر هم خود را مصروف تبليغ براى حزب گادر سانفرانسيسكو ميكرد خاتمه داده شد . او از طرفداران جدى اتحاد هند و مسلمين بود و همواره تأكيد ميكرد كه خوب است مسلمانان يك راه و يك رويه را انتخاب نمايند و با هندوها در تمام