احمد على سپهر ( مورخ الدوله )
410
ايران در جنگ بزرگ 1914 - 1918 ( فارسي )
پتروگراد توسط آقاى رئيس مجلس ، مجلس كبير دوما در موقعى كه ملت بزرگ روس بواسطه جانفشانى فرزندان و جسارت فراموشنشدنى نمايندگان خود در راه منظور عظيمى به پيروزى قاطع نائل گشته وكلاى مجالس سابق ايران حاضر در طهران با نهايت مسرت مراتب تحسين و احترام خويش را براى مقاومت فداكارانهء كه فقط نزد مدافعين حقيقت يافت مىشود به آن هيئت معظم ابراز ميدارند . مشعلى كه چنين دستهاى نيرومند بين شرق و غرب استوار ساخته فروغ درخشانى است كه بالاخره عالم را منور خواهد كرد و آخرين ظلمتها را بر طرف نموده مللى را كه دنبال اصول مشترك ميباشند قادر خواهد ساخت در محيط عشق برادرانه همديگر را بشناسند . زنده باد روسيه آزادىخواه ! حاج امامجمعه خوئى ، ميرزا محسن ، مستوفى الممالك ، مشير الدوله ، ذكاء الملك ، محتشم السلطنه ، موتمن الملك ، سردار اسعد ، نصر اللّه تقوى ، سردار معظم مؤيد الاسلام ، حسين يزدى ، حاج ميرزا حسين ، اسد اللّه الحسين اصفهانى ، سلطان العلماء ، صدر الممالك ، يحيى كرمانى ، مرات السلطان ، معين التجار ، كيخسرو شاهرخ ، آصف الممالك ، سيد رضا ، نظام السلطان ، عدل الملك ، مشير مفخم ( مبصر الملك سابق ) ، محمد ، شيخ اسد اللّه ، رفعته الدوله ، محمد هاشم ميرزا ، سهم الملك ، ميرزا هاشم آشتيانى ، ابراهيم زنجانى ، محمد على ملك ، دكتر لقمان ، صديق حضرت ، دكتر عليخان اعلم السلطنه ، احسن الدوله ، عز الملك ، ممتاز الدوله ، دبير الملك ، پرنس شيخ الرئيس قاجار ، مستشار الدوله ، حاج ميرزا رضا خان ، نير السلطان ، ميرزا يانس ، بهجت العلماء ، رضا نائينى ، وكيل الرعايا ، افتخار الواعظين ، سيد محمد رضا ، متين السلطنه ، سيد حسين اردبيلى ، صدر العلماء خراسانى ، نصر الملك ، ميرزا رضاى مستوفى ، مهدى نجمآبادى ، داود علىآبادى ، لسان الحكماء ، فهيم الملك ، حاجى مجد السلطنه ، انتظام الملك ( انتظام الحكماء سابق ) ، ابراهيم قمى ، حاج آقا شيرازى ، اعتصام الملك ، امين الضرب ، سيد محمد طراف ، شيخ محمد على طهرانى ، حاجى سيد محمد ساعتفروش ، حاجى محمد تقى بنكدار ، دكتر ولى اللّه ، موتمن الممالك ، معاون التجار كرمانى ، ميرزا حسينقلى سيگارفروش ، حاج شيخ اسمعيل ، مدير الاسلام ، ميرزا محمود ، حاجى زرگرباشى ، ميرزا محمود اصفهانى ، مشهدى باقر ، دكتر امير اعلم ، صدر العلماء نظرى ، سيد حسن كاشانى ، حاجى سيد محمد باقر اخوى ، سيد الحكماء ، سيد مرتضى مرتضوى ، صدر الملك ، اسمعيل هشترودى ، ميرعماد و معتمد التوليه . يكشنبه 8 آذرماه - 22 جمادى الاخره - 15 آوريل 1917 جريده كاوه ، منطبعه برلن ، اوضاع سياسى ايران را مورد مداقه قرار داده و مقاله جالبى تحت عنوان « باز اتمام حجت » برشتهء تحرير آورده است كه نظر باهميت مطلب بدرج عين آن ميپردازيم : در اين موقع كه وقايع عمده در دنيا از قبيل انقلاب عظيم روسيه و اوضاع مناسبات امريكا و آلمان از يك طرف و اتفاقات بسيار مهم جنگ هم مستقيما راجع بصف جنگى ايران مانند تخليهء ايران از طرف قواى عثمانى و ايرانى و افتادن بغداد و تصرف موقتى آن دار السلام از طرف انگليسها كه نتايج محتمله آن براى ايران معلوم است از طرف ديگر در جريان است ما ميخواهيم نظرى به اوضاع حكومت مركزى ايران در تهران و اشكالاتى كه در آن دست و پا ميزنند بيندازيم ؛ ايران و يونان اين دو ملت قديم دنيا كه امروزه هردو زبون و زجركش يك دسته معينى از دول ظالمه شدهاند مشابهت غريبى نيز در اين باب دارند كه هردو هدف اتمام حجتهاى گوناگون و پىدرپى واقع شدهاند . در اين اواخر يك روزنامه تركى بطور مزاح نوشته بود كه اگر دولى را كه به آنها اتمام حجت زياد از طرف دول ديگر داده شده بشمارند و فهرستى از آنها ترتيب بدهند يونان اولين سطر آن جدول را خواهد گرفت زيرا به اين دولت بيچاره