آن معيوب و دو فروند ديگر سالم مانده است . در ضمن توپخانه قواى عثمانى يك باطرى توپخانه هويتز مركب از چهار عراده توپ سنگين با 9 عراده توپ سريع الاطلاق مىباشد كه فرماندهى اين باطرى با يك صاحب‌منصب توپخانهء آلمانى است و مابقى توپخانه قواى ترك مستقيما در تحت فرماندهى صاحب‌منصبان عثمانى است . قشون عثمانى در همدان عبارت از عساكر ترك است و قواى آلمان و اطريش و حتى از ايرانيها در بين آنها نيست . رئيس اردوى مزبور ژنرال على احسان بيك است كه با آتاماژور خويش امور اين ميدان را اداره مينمايد . » يكشنبه 27 شوال - 26 اوت امروز تلگرافى از علماء بعنوان صدر العلماء مجتهد و برادرش آقا ميرزا محسن به مضمون ذيل رسيد : « حجة الاسلام آقاى صدر العلماء و آقاى ميرزا محسن دام اقبالهما جناب حجة الاسلام حاجى شيخ جمال الدين از اصفهان تحت الحفظ قشون امپراطورى روس وارد قم اين اندازه توهين هنوز در مملكت واقع نشده است علميه حجج اسلام قم استدعا دارند كه اقدام سريع در رفع گرفتارى ايشان بفرمائيد كه موجب اعزاز شرع اقدس است جواب فورى مرحمت فرمائيد الداعى محمد - محمد صادق - محمد بن عبد اللّه الرضوى - ابو الحسن على بن محمد - ابو القاسم . » جرج چرچيل دوشنبه 28 شوال 1334 - 28 اوت 1916 امروز دولت رومانى بدولت اطريش اعلان جنگ داد . تأثير اين امر حتى در ايران محسوس گرديد و ديپلومهاى روس و انگليس لحن خود را در مذاكرات با اولياء دولت تغيير دادند مثلا مارلينگ وزير مختار انگليس در ضمن صحبت بوثوق الدوله رئيس الوزراء گفت : « ماها بسيار احمق بوديم كه از جلو آمدن تركها متوحش شديم و حال آنكه هرگز آنها نخواهند توانست تا طهران بيايند ، من خيال دارم تلگراف كنم مادام مارلينگ بطهران معاودت نمايد . » موضوع ديگرى كه از تغيير رويه دولتين خبر ميداد اعتراض بعضويت مستشار الدوله و محتشم السلطنه در كابينه بود در صورتى كه سابقا متقاعد شده بودند . بارى پافشارى و سرسختى چرچيل كاملا نقشه‌هاى وثوق الدوله را مبنى بر نزديك شدن به مليون نقش‌برآب ساخت و حتى نتوانست قوام السلطنه برادر خويش را بعضويت دولت بقبولاند و مجبور گرديد كابينهء كه اكثريت آن با دوستان چرچيل بوده امشب تشكيل داده و فردا بحضور شاه معرفى نمايد . ما در اينجا فصل جداگانهء در باب نهضت جنگل بازمينمائيم و فصل بعد از آن را بكابينه وثوق الدوله اختصاص ميدهيم .