احمد على سپهر ( مورخ الدوله )
229
ايران در جنگ بزرگ 1914 - 1918 ( فارسي )
براى وزارت داخله قوام السلطنه از طرف دموكراتها و عين الدوله از طرف اعتداليون كانديدا هستند اما رئيس الوزراء هنوز تصميمى نگرفته است . شنبه 23 اكتبر 1915 مسيو شونمان قونسول آلمان مقيم كرمانشاهان امروز با لباس مبدل وارد سفارت آلمان در تهران شد . بعد از ظهر نگارنده وزير امور خارجه را در منزل شخصى ملاقات كردم گفتم بعضى مراسلات خارج از نزاكت بسفارت آلمان ميرسد معلوم مىشود منشيهاى وزارت خارجه ميخواهند روابط جنابعالى را با اين سفارت برهم زنند جواب داد ما محض حفظ صورت ظاهر و محض آنكه روسها و انگليسها را اغفال كنيم مجبوريم گاهى مراسلات شديده بسفارت آلمان بنويسيم تصور ننمائيد كه از روى سوءنيت نوشته مىشود . امشب ساعت ده با پرنس رويس وزيرمختار و مسيو ليتن قونسول آلمان منزل وحيد الملك شيبانى وكيل مجلس رفتيم در آنجا ساير وكلاى دموكرات حضور داشتند و مذاكرات محرمانه راجع بتعطيل مجلس به عمل آمد . يكشنبه 24 اكتبر 1915 امروز چند نفر آلمانى ناشناس با چند گارى محتوى اشياء مخفى غير معلوم وارد سفارت آلمان شدند . دوشنبه 25 اكتبر 1915 اصغرزاده نام كه با مسيو فن هنتيك و مسيو نيدرماير و ساير آلمانها بافغانستان رفته بود امروز مراجعت كرده اظهار داشت كه حكمران هرات از آلمانها تجليل بسيار نمود و دولت افغانستان پذيرائى شايان به عمل آورده آنها را در يك پارك مجلل كه از عمارات دولتى بود منزل دادند . سهشنبه 26 اكتبر 1915 عبيد إله افندى وزيرمختار عثمانى براى اقامت در دربار افغانستان وارد طهران شد كه بهمراهى چند نفر آلمانى با هداياى سلطان محمد خامس براى امير حبيب إله خان از راه ايران بافغانستان برود . پرنس رويس وزيرمختار آلمان ساعت پنج بعد از ظهر از موتمن الملك رئيس مجلس شورايملى ديدن كرده راجع باحتمال تعطيل پارلمان توضيحاتى خواست . سهشنبه 26 اكتبر 1915 - ( 16 ذيحجه 1333 ) وزارت امور خارجه از سفارت طهران صورت كليه جرائدى كه در اين تاريخ در طهران و ساير ولايات ايران بطبع ميرسد خواسته بودند من صورت جامعى از هيجده روزنامه پايتخت و نوزده روزنامه ايالات و ولايات با ذكر جزئيات بشرح ذيل تهيه و به برلن فرستادم : نمره / اسم جريده يا مجله / اسم مؤسس يا مدير / دفعات انتشار / سال جريده 1 / آفتاب / اديب الممالك / 2 در هفته / چهارم 2 / ارشاد / م فكرى « مويد الممالك » / 2 در هفته / نهم 3 / بامداد روشن / ميرزا محمد عليخان خراسانى / 4 در هفته / اول 4 / پروردين « مصور » / مويد الشريعه گيلانى و سيد يعقوب شيرازى / 2 در هفته / چهارم 5 / پروين ( مجله ) / سيد عبد الرحيم خان خلخالى / 2 در ماه / اول 6 / تنبيه درخشان / معتضد الاطباء / 1 در هفته / 7 / رعد / آقا سيد ضياء الدين طباطبائى / يوميه / هفتم 8 / روزنامه رسمى / مويد الممالك / 2 در ماه / چهارم 9 / ستاره ايران / كمال السلطنه / 2 در هفته / اول