احمد على سپهر ( مورخ الدوله )
131
ايران در جنگ بزرگ 1914 - 1918 ( فارسي )
نميشود اما هرگاه يكى در جنگ كشته يا زخمى شود به خود او يا وارث او انعامى مطابق درجه يا وضعيت بازماندگانش تعلق خواهد گرفت . نفرات از تاريخ ورود به خدمت موظف ميباشند كه بهريك از نقاط ايران مأمور شوند خدمت نمايند ترتيب مشق و اداره نمودن پليس جنوب مطابق ترتيبات و تشكيلات انگليس مىباشد . اجناس و اغذيه و عليق در مراكز بريگاد توسط كنتراتچىها تهيه و ابتياع مىشود . مخارج ساليانه پليس جنوب مطابق تخمينى كه در مخارج هفتماهه سال اخير زده شده به مبلغ ( 000 ، 000 ، 35 قران ) بالغ مىشود . كليه اين مخارج را دولت انگلستان عهدهدار مىباشد . چون اظهارات لرد كرزن در باب « پليس جنوب » مبين ديپلوماسى رسمى انگليس مىباشد و بعقيدهء ما قرارداد معروف كرزن - وثوق در 1919 روى پايه آن بنا نهاده شده ترجمه عين آن اظهارات را ذيلا نقل ميكنيم : « راجع به تشكيلات تفنگچيها كه سرپرسى سايكس « * » در جنوب ايران ترتيب داده اين قوه همان قوهء است كه در ابتدا در نظر بود و اميدوارم كه هميشه در همان شكل اصلى يعنى يك قوهء ايرانى باقى بماند . از حيث اوصاف و تركيب و تابعيت يك قوهء ايرانى است و اگر از ميان برداشته شود بيش از همه خود ايران به زحمت خواهد افتاد . بعد از جنگ حكومت انگليس بىميل نخواهد بود كه دربارهء آتيهء اين قوه با يك كابينه موافق ايران مذاكره بكند . ايرانيان هيچوقت از استخدام فرنگيان در خدمات دولتى امتناع نداشتهاند و مخصوصا از استخدام انگليسها . از آن جمله چند صاحبمنصب مشهور كه در تاريخ ايران معروف شدهاند از زمانىكه سرانتونى و سررابرت شرلى شاه عباس بزرگ را معاونت كردند تا برضد عثمانيان تشكيل اردو داد و سه قرن پيش جزائر هرمز را از دست پرتغاليها گرفت »
--> ( * ) در خاتمه لازم ميدانيم توضيح دهيم كه تشكيلدهندهء پليس جنوب سرپرسى سايكس Sir Percy Molesworth Sykes است كه از سال 1894 تا 1913 قونسول انگليس در كرمان و سيستان و پس از هشت سال ژنرال قونسول مشهد و بعد ژنرال قونسول تركستان چين بود . در ماه مارس 1916 وارد بندرعباس شد و فورا پنجاه و سه نفر استخدام كرد ، در ماه ژويه كرمان را تصرف نمود ، در يازدهم سپتامبر نظاميان خود را به سپاهيان روس مقيمين اصفهان پيوند داد ، در 11 نوامبر باتفاق شاهزادهء فرمانفرما والى فارس وارد شيراز شد و به ژاندارمرى محل دستور اطاعت از اوامر پليس جنوب صادر كرد و در ماه مارس 1917 رسميت تشكيلات پليس جنوب را به دولت ايران تحميل نمود .