به روز استحكام گيرد و بنياد ذات البين ساعة فساعة بر امرى كه ستودهء قدرت و آزمودهء حكمت و فرمودهء شريعت است ، تأكّد پذيرد . اكنون براى تبليغ اين وثيقهء صدق و صفا ، انهاء اين پيام مسرّت انباء ، از غلامان خاصهء ما محمد بيگ - رزقت سلامته - بدان صوب صولت مآب روانه گردانيده شد . ان شاء الله تعالى الأعز ، چون به شرف ملاقات حضور سرور بخش اختصاص يابد ، به خير و زودى ، به اخبار مسرّات آن ذات ملائك ملكات ، باز مراجعت و معاودت نمايد ، همواره امداد عنايت ربانى و توفيقات سبحانى و تأييدات صمدانى قرين حال باد ، به حق النون و الصاد . تحريرا فى اواخر شهر محرم الحرام سنهء عشرين و تسعمائه . « 1 » انتهى * * * بعد از فرستادن اين نامه ، اردو حركت نمود و روز چهارشنبه سوم ماه صفر الخير سال نهصد و بيست ، در بالاى پل وسپنه واقع در جوار مقبرهء ابو ايّوب انصارى در قرب شهر اسلامبول نزول واقع شد ؛ يعنى موكب همايونى بعد از يازده روز مسافرت از ادرنه وارد اسلامبول شده تا روز دوشنبه بيست و دوم اعلى حضرت سلطان ، گاه در اسلامبول و گاه در اردو توقف فرموده ، در روز سه‌شنبه بيست و سوم مضاجع ابو ايّوب انصارى و جدش سلطان محمد فاتح و پدرش سلطان بايزيد - رحمهم الله - را زيارت و حمام نو را تماشا كرده ، از دروازهء موسوم به اودون چوب بيرون آمده ، از يالى باز به پل وسپنه آمد . و روز چهارشنبه عزم سفر نموده ، از آنجا كوچيد و در صحراى بشكطاش نزول فرمود . فرداى روز مذكور كه پنج‌شنبه بيست و چهارم صفر است ، به اسكدار كوچيده ، چادر زدند ، و دو روز اتراق و ديوان شد . بعد المذاكره نامه‌اى به انشاى تاج زاده جعفر چلبى از براى شاه اسماعيل و نامهء ديگر نيز از براى محمد بيگ بن فرخشاد بيگ آق قويونلو كه در ايران و از امراى شاه اسماعيل بود املا ، و قدر سنان پاشا نيز به منصب بيگلربيگى آناطولى اعتلا گرديد . روز يكشنبه كه بيست و هفتم است از اسكدار كوچ كرده ، به منزل مال‌تپه و از آنجا هم به كوكبوزه آمده ، در محلى كه سلطان محمد مرحوم فوت كرده بود ، نزول فرمود . بعد از يك روز اتراق ، روز چهارشنبه كه غرّهء ماه ربيع الاول است ، به قلعهء ويران هركه و روز دوم نيز به ازنكميد - ازميد « 2 » - نزول كرد .

--> ( 1 ) . منشآت فريدون بيك ، ج 1 ، صص 374 - 377 ؛ نوايى ، شاه اسماعيل ، صص 115 - 122 . جواب عبيد خان ازبك ، همانجا ، صص 127132 . ( 2 ) . اين شهر را در سال هزار و پانصد و پنجاه و نه قبل از ميلاد ، يونانيان در ساحل شرقى درياى مرمره تأسيس كرده ، نيكوميديا نام دادند . اكنون داراى چهار هزار خانه و هشت باب مسجد عالى و چهار حمام و يك بازار بسيار خوش وضع است . از تأسيسات دولتى هم يك سربازخانه و يك مريضخانه يك تلگرافخانه و يك كشتى سازخانه در اوست . اراضى بسيار حاصلخيز و جنگل‌هاى نافع اين شهر را