محمد عارف اسپناقچى پاشازاده

267

انقلاب الاسلام بين الخواص و العوام ( فارسي )

جانبردى جنگيده او را پريشان ساخت و على شهسوار را كه شاه مشار اليه به طرف خود جلب نموده بود ، پاشاى مشار اليه كه او را به تمهيد كشت ، شاه اسماعيل مأيوس از اخذ انتقام گشته ، عجالة انصراف از آن خيال نمود . وقايع سال نهصد و بيست و هفت هجرى [ 927 / 1520 م ] در اين سال شاه اسماعيل در تبريز قشلاق نمود و شاه طهماسب كه وليعهدش بود ، به همراهى امير خان ، به عزم پا بوسى پدر از خراسان به دربار شاه اسماعيل آمد . لشكر شاه اسماعيل در حدود موصل با محمد بيگ ولد يحيى پاشا حاكم موصل جنگيده ، شكست يافتند و يكى از امراى قزلباش را اسير كرده ، به دربار سلطان سليمان فرستادند . دهات واقعه در حدود و نزديكى سرحدات و سر معابر و شاه راهها كه از زمان هجوم عثمانيان خراب گرديده تا به اين زمان از عدم اطمينان به همان خرابى مانده بود ، بنا به فوت سلطان سليم و رسيدن خبر مشغول به تدارك لوازم جنگ مجارستان بودن عثمانيان ، اطمينانى از عدم قصد عثمانيان در دل امناى دربار شاه اسماعيل حاصل شده ، نواحى و قراى مخروبه مذكوره را اهالى پريشان گرديدهء آنها به زور دورمش‌خان شاملو و زر حكومت آباد كردند . هم در اين سال ، سلطان سليمان قانونى بن سلطان سليم‌خان ياوز ، لشكر به صربستان كه در اين اوقات داخل در حمايت مجارستان بود ، كشيده ، بعد از جنگ‌هاى سخت ، در بيست و ششم رمضان قلعه بلگراد كه امروز هم يكى از قلاع متين و استوار دنيا محسوب مىشود ، فتح كرد و در اين سفر ترقاص و ديمتروفجه و توپانيك و پاريچ و قالوچه و قمانچه و دزنيك به دست عثمانيان افتاد . وقايع سال نهصد و بيست و هشت هجرى [ 928 / 1521 م ] در اين سال ، ميرزا شاه حسين كه در دولت شاه اسماعيل منصب وكالت و وزارت ديوان داشت و از اعاظم وزراى عالى همّت و صاحب كبر و نخوت بود ، در شب چهارشنبه بيست و هشتم جمادى الاولى به دست مهتر شاه قلى كشته شد و مهتر شاه قلى به شيروان گريخت . شيخ شاه پادشاه شيروان او را بگرفت و به خدمت شاه اسماعيل فرستاد . شاه اسماعيل او را به غلامان ميرزا شاه حسين داد تا او را به قتل آوردند . هم در اين سال ، سلطان سليمان قانونى ، به عزم فتح جزيره ردوس ، سيصد فروند كشتى و صد و ده هزار لشكر برداشته ، به سمت جزيره مذكوره بادبان گشا شد . وقايع سال نهصد و بيست و نه هجرى [ 929 / 1522 م ] در روز پنجم ماه صفر اين سال ، سلطان سليمان بعد از پنج ماه محاصره قلعهء جزيره ردوس را استيمانا فتح كرد و اين خبر به شاه اسماعيل رسيد . از براى اجراى رسم تبريك و تهنيت اين