محمد عارف اسپناقچى پاشازاده

226

انقلاب الاسلام بين الخواص و العوام ( فارسي )

« مِنَ الْكافِرِينَ دَيَّاراً » « 1 » هويدا و آشكار شد و تمامى ممالك حجاز و حرمين شريفين ، تا اقصاى سواكن و جازان و كاليكوت و يمن و ديار مصر تا به حدود حبشه و زنگبار و منتهاى مغرب ، ملحق ممالك شام ، در تصرف خدام عاليمقام و مأمور احكام بندگان بهرام انتقام گشت و جهت شكرانهء اين نعمت عظمى كه مقدمات توجه تقويت اسلام و داعيهء دفع ظلم و الحاد و آثام از ممالك ايران زمين فرموده بوديم ، مجددا عنان عزيمت عالى نهمت به آيين اسكندرى ، بصوب ديار عجم مصمم و مبرم شده ، حكم محكم همايون نافذ شد كه جهت تواصل و تداخل ممالك عرب به عجم و تلاحق بلاد مشرق و مغرب به نجوم فرخنده رسوم روم بر شط فرات در قلعهء بيره حيرى و قنطره‌اى چون فكر متين دانايان روى زمين ، ترتيب نمايند و جميع عساكر ممالك روم كه در اين اوقات در مهاد رفاهيت و استراحت بوده‌اند ، با جملگى سپاه اعراب و اتراك و اكراد به معسكر همايون پيوسته تواند . چون بعون الله تعالى در مدت چهار ماه ، هشت معركه قتال و فتوح مواكب اجلال روى نموده بود و تبشير نمودن اولياى دولت و اصدقاى حضرت ، لازم نمود ، اين حكم همايون نافذ شد . ان شاء الله الاعزّ الاكرام - جل سلطانه و بهر برهانه - چون به واسطهء قدوة الامائل الكرام - زيد قدره - [ به آن صوب صداقت انتما و اصل گردد ] « 2 » رسيد ، مراسم شكر و ثنا به جا آورده ، انواع بشارت‌ها و اصناف مسرّتها نمايند و اين فتحنامه همايون را به رغم عدوى بدكيش بد انديش ، در محافل و مجامع و منابر جوامع ، على رؤوس الاشهاد بخوانند و در اوقات مستطابه و ساعات مستجابه ، به دعاى دوام دولت قاهره و ثناى ثبات سلطنت باهرهء ما را مواظبت كنند . بعد ما : بر ضمير منير و خاطر آفتاب تنوير ، لايح و واضح است كه صورت اختصاص محبّت جبّلى و اخلاص مودّت [ موروثى ] اصلى به اين خاندان خلافت عليا ، از آن جانب بر جميع ملوك سلاطين عجم رجحان دارد . و توجه همّت همايون و عزيمت نيّت مكنون به آن مصروف است كه جميع روابط مناسبات كلّيه و ضوابط موالات و مضافات عليّه ، يوما فيوما ، متضاعف و متألّف شود . و بر اهل بصيرت پوشيده نيست كه عزايم سلطانى كه به اعلاى اعلام دين مسلمانى ، در هر ممالك ايرانى تصميم يافته و همم عليّه كه به دفع و رفع زنادقه و ملاحدهء زمان و قلع بنياد ظلم و فساد شاه گمراه ايشان ، به حكم پذيرفته ، هر چند كه جهت صلاح عالميان است و موجب نشر بساط امانى ، اما فى الحقيقه ، مقصود كلى نشأت ظهور انتقام آن اقوام ضلالت مقام است از شنايع احوال و وقايع بىمآل كه نسبت به تمامى ملوك عجم خصوصا خاندان قديم و دودمان كريم آن جناب ظاهر شده است ؛ و آن جناب ، اقدم جماهير ملوك و حكامند و ديندارترين دارايان آن ممالك و اسلام ؛ هر آينه سزاوار به رتبت

--> ( 1 ) . نوح ، 26 ( 2 ) . در متن نوايى نيامده .