محمد عارف اسپناقچى پاشازاده

217

انقلاب الاسلام بين الخواص و العوام ( فارسي )

را آوردند . در همين روز پانزدهم ، حضرت خداوندگار سوار اشهب صبا رفتار شده ، به عزم تماشاى اهرامها « 1 » متوجه طرف جيزه شدند . روز چهارشنبه شانزدهم ، ديوان شد . بعد از مشورت ، امارت يونس پاشا در مصر مناسب ديده شد و حضرت خداوندگار به سليمان آقاى رئيس سلحداران غضب نموده ، عزل كردند و فرمودند صد چپ و راست به مشار اليه زدند . روز پنج‌شنبه هفدهم ، حكومت سيس را به قره مصطفى كدخداى ينگىچريان مرحمت فرمودند و اويس بيك‌باشى علوفجيان ، يمين‌باشى سلحداران و سنان بيگ‌باشى علوفجيان ، يسارباشى علوفجيان يمين و محمود بيگ‌باشى غربا يمين‌باشى ، علوفجيان يسار و موسى بيگ‌باشى غرباء يسارباشى غرباء يمين و خواجه مصلح الدين‌باشى غرباء يسار نصب گرديد . روز جمعه هجدهم بعد از اداى نماز ، حكم امارت مصر يونس‌پاشا داده شد . لهذا مشار اليه بار يافته ، دست بوسيد و حكومت فلورينه را به حسن‌بيگ عيسى اوغلى مرحمت فرمودند و كمال پاشازاده افندى مغضوب و از قاضى عسكرى

--> است از آب باران پر مىشود . اهالى اين شهر عموما نيكو منظر و سفيدگون و خوش محضر و صاحب سليقه ولى غالبا بىعصمتند . / عارف . ( 1 ) . اسم مبانى جسميه‌اى است در مصر كه يكى از عجايبات سبعه ، به عبارت اخرى از عجايبات ثمانيهء عالم محسوب مىشوند . اين اهرامها را فراعنه قديمه مصر از براى خودشان مدفن ساخته و در اين مدفن‌ها مدفون گرديده‌اند . شش عدد اينها فيما بين جيزه و فسطاط و در مسافت هفتاد ميل و در يك استقامت غير منتظمه منفردا واقعند . تمامى اينها مربع الزاويه و هر ضلع از اضلاع اربعهء آنها نيز موازى به جهات اربعهء قطب‌نما است . يعنى ضلع جنوبيش به جنوب و شمالش به شمال و شرقش به شرق و غربش به غرب ، بىتخلّف مساوى است . اين بناها را از سنگ‌هاى بزرگ و تراشيده ساخته و بر روى بعضى از آنها به خط هيئه‌روكليف - اشارات مقدسه - كه عبارت از صور و اشكال است ، مواد تاريخيه حك و نقش كرده‌اند . طول قاعده يك ضلع هرم خياپوش ملقب به سوفس از فراعنه ، دويست و بيست و چهار و از قاعده تا به ذروه ، ارتفاعش صد و پنجاه و دو متر است . در ذروهء آن ، چند اطاق و يك صورت قبر بسيار مكلّف و مضلّع را بر يك سطح سى قدم مربعى ساخته‌اند . قاعده ضلع كوئوپ از فراعنهء طبقه هجدهم ، دويست و سى و سه و ارتفاعش صد و پنجاه و دو متر است و قاعده ضلع هرم شفرام از فراعنه نيز دويست و شانزده و ارتفاعش صد و سى و سه متر است . هرودوت ابو المورخين ، مىنگارد كه از براى بناى هرم خياپوش فرعون در هر سه ماه ، صد هزار عمله مىگرفت . بعد آنها را به سر كار خودشان اعاده نموده ، صد هزار ديگر جلب مىكرد . از براى آوردن سنگ‌هاى هرم ، در مدت ده سال فقط راهى از جزيرة العرب تا به مصر از سنگ‌هاى تراشيده ساخته ، بعد از اتمام كار ، همان سنگ‌هاى تراش شده را يكان يكان از راه كنده آورده ، و در مدت بيست سال هرم را به انجام رسانيده‌اند . نظر به قول مورّخ مشار اليه هزار و يكصد و نود كرور عمله از براى ساختن اين كوه مصنوعى استخدام نموده‌اند و وجوهى كه از براى ابتياع پياز و تربچه عمله داده شده ، بر روى هرم منقور و محير عقول هر ذىشعور است . مأمون عباسى كه به مصر رفت ، فرمود يكى از آن هرمها را سوراخ كرده ، ببينند در داخل آن چيست . استادان جمع شده به هزار مرارت يكى را كنده هزار عدد طلاى مسكوك يافتند در درون تنگى از زبرجد كه هر يكى چهل درهم ، يعنى سى و شش مثقال شانزده نخود بود . و از غرايب اتفاقيه قيمت همان طلا تقابل به آن مبلغ نموده كه از براى سوراخ كردن هرمان به خرج رسانيده شده است . / عارف .