محمد عارف اسپناقچى پاشازاده
211
انقلاب الاسلام بين الخواص و العوام ( فارسي )
[ تأييد مشروعيت سلطان از سوى خليفهء عباسى ] روز دوشنبه هفدهم ، مولانا عبد السّلام قاضى بهنسا از جانب تومانباى آمده ، استدعاى عفو و امان نمود . لهذا اماننامهء رسمى نوشته و امناى دولت و خيّربيگ نيز على حدّه ، مكتوبها تحرير نموده ، تقديم حضور كردند . بعد از مطالعه ، پسنديده آمد و با اماننامه به همان قاضى داده ، به تومانباى فرستادند . در همين روز پاشايان به قلعه رفته ، چركسهاى متحصن شده را داده ، و به شرطى امان دادند كه در مصر نمانند و آنها نيز از قلعه بيرون آمده ، قبول خدمت و نوكرى نمودند كه در روم ايلى بمانند . روز سهشنبه هجدهم ، بهرام آقاى قاپوچىباشى ميرعلم نصب گرديد . جانبردى غزالى هم بنا به اماننامهء رسمى از محل اختفاى خود بيرون شده به اردو آمد و اظهار اطاعت نمود . روز چهارشنبه نوزدهم ، ديوان شد . حضرت خداوندگار در خصوص چركسهاى متحصن شدهء در قلعه ، به سنانپاشا و محمد پاشا غضب كرده ، در ملاقات دوم فرمود به آنها پشت گردن زدند و تعذير گرديدند . روز پنجشنبه بيستم استراحت . روز جمعه بيست و يكم حكم شد از براى شريف مكّهء مكرّمه و محافظ مدينهء منوّره و حاكم ينبوع و جدّه فتح نامه بنگارند و در ضمن آنها را به دربار دعوت نمايند . روز شنبه بيست و دوم ، وزرا و ديوانيان به ديوان رفتند ؛ ولى بار نيافتند . فقط جانبردى به درك حضور مشرّف شده دست بوسيد . روز يكشنبه بيست و سوم حضرت خداوندگار اعظم و شاهنشاه معظم ، باليمن و الاقبال ، سوار اشهب جلال شده ، با توغ و علم و طبل و نقاره و خدم و حشم ، عطف عنان به سمت قلعهء قاهره فرمودند . تمام داعيان دين و دولت و اركان و بندگان سلطنت و عساكر نصرت مآثر كه عبارت از ينگىچريان و سلحداران و غلامان خاصّه و سپاهيان و لشكريان ولاياتى ، لباس فاخر مخصوص خودشان را پوشيده ، به ترتيب سلام در ركاب همايونى با كمال ادب به راه افتادند . آنگاه كه وارد قلعه شدند ، حضرت فاتح ممالك العرب ، قدم جلالت توأم به تختگاه حضرت يوسف ( ع ) نهاده ، بر تخت خلافت آن حضرت بالسّعادة و بالميمنه جلوس فرمودند و در حضور تمام علما و سادات و اعيان و اشراف مصر كه قبل از وقت احضار گرديده بودند ، المتوكّل على اللّه خليفه شانزدهم عباسى على العاده حقوق خلافت را به حضرت خداوندگار فراغت كرده ، بيعت نمود و بالتبعيّه سايرين هم دست بيعت بوسيده ، على مراتبهم خلعت پوشيدند و نايل انعام و اكرام گرديدند . روز دوشنبه بيست و چهارم توقف . روز سهشنبه بيست و پنجم توقف . روز چهارشنبه بيست و ششم توقف . روز پنجشنبه بيست و هفتم توقف . روز جمعه بيست و هشتم ، حضرت خداوندگار نماز جمعه را به رسم معمول دولت عثمانى در مسجد جامع سلطان حسن ادا نموده ، صدقات زياد به فقرا و مساكين دادند . روز شنبه بيست و نهم به توسط خواجه