ابو الفضل مبارك

مقدمه 30

اكبرنامه ( تاريخ گوركانيان هند ) ( فارسي )

اقدام به جنگ بازمىدارد و توصيه مىكند كه از بيراهه خود را از مهلكه نجات دهد ، گويد : « . . . اگر واپسين روز كه هر آينه بىشايبهء شك و شبهه همه‌كس را در پيش است - مرا همين روز است ، چه چاره و كدام تدبير ؟ » « 1 » ديگر آثار شيخ ابو الفضل شيخ ابو الفضل فارسى را بسيار ساده و روان مىنوشت . تأليف وى با آنكه از تكلّفات منشيانه و تصنّفات مترسلانه عارى است ، متانت سخن و استخوانبندى كلمات و نشست مفردات و تراكيب مستحسنه و فقرات بيگانه در آن به قسمى است كه ديگرى را تتبّع بدان بدشوارى ميسّر است . شاهد اين مدعا منشآت وى - كه قسمى به مكاتبات علّامى و قسمى به مكاتبات ابو الفضل مشهور است - و همين اكبرنامه است . چون وى در خلق تمامى آثار خود ، بخصوص كتاب حاضر ، التزام داشته كه بيشتر از الفاظ فارسى استفاده نمايد « 2 » ، لذا گفته‌اند كه شيخ خمسه نظامى را نثر كرده است . خيلى از منشيان و مورّخان بعد از وى سعى بر اين داشته‌اند كه تقليدى از سبك نوشتارى وى بكنند ، ولى سعىشان به جايى نرسيده است . از جملهء اين نوشته‌ها پادشاهنامه « 3 » تأليف عبد الحميد لاهورى است كه وى آن را در قرن يازدهم هجرى به نام شاهجهان پادشاه گوركانى ، با

--> ( 1 ) . اكبرنامه ، چاپ سنگى ، ج 3 ص 812 ( 2 ) . در تمامى چهار جلد اكبرنامه حتى به عنوان مثال يك بيت عربى ، جملهء مغلق عربى ، حديث عربى و . . . نيامده است . ( 3 ) . اين كتاب در كلكته به اهتمام مولوى كبير الدّين احمد و مولوى عبد الرحيم در سالهاى 1867 و 1868 در سه جلد به طبع رسيده است .