محمدتقى نورى

497

اشرف التواريخ ( فارسي )

نيز چون كريم خان به تهران بردند و زير درگاه قصر به خاك سپردند . » در حالى كه در متن حاضر ويرانى مقبرهء نادر را در زمان فتحعلى شاه و به دستور محمّد ولى ميرزا مىداند كه به دليل حضور مؤلف در اين دوره احتمالا قول صحيح‌ترى است . جرج كرزن ، ايران و قضيه ايران ، ترجمه غلامعلى وحيد مازندرانى ، ج 1 ، تهران : علمى و فرهنگى ، 1367 ، ص 231 . 147 . چشمه گلشن . چنان كه از محل اين چشمه يعنى « ميان رادكان النگ و چناران » برمىآيد بايد همان چشمهء گيلاس يا گلسب باشد . اعتماد السلطنه در مطلع الشمس مفصل درباره اين محل مطلب نوشته است و ريشهء لغوى و رواياتى كه دربارهء نام اسب بر اين چشمه شايع است و اينكه به مرور به گيلاس تغيير نام داده و به دليل خوش‌آب‌و هوايى همواره محل استراحت سرداران و لشكريانى بوده است كه در آنجا اردو مىزده‌اند . « آب چشمهء گلسب در اغلب فصول ده‌سنگ است و نادرا كم‌وزياد مىشود از سرچشمه كه جارى مىگردد خط به خط مستقيم جريان ندارد پس از طى دوازده فرسخ راه به مشهد مقدس مىرسد . » اعتماد السلطنه ، مطلع الشمس ، ج 1 ، ص 183 ؛ در متن اشرف التواريخ كه اين چشمه به نام چشمه گلشن ضبط شده ممكن است اشتباه كاتب باشد و يا ضبط ديگرى از نام محل ارائه شده باشد . 148 . استار ، واحد وزن معادل 96 / 15 تا 8 / 16 گرم . اين واحد وزن از دوران باستان در ايران معمول بوده است . استير هم گفته شده است . واحد وزن سير كه امروزه هم رايج است از آن گرفته شده است . ابو الحسن ديانت . فرهنگ تاريخى سنجش‌ها و ارزشها . جلد اول ، اوزان و مقياس‌ها . تبريز . نيما 1367 ص 33 - 28 . 149 . قيچاجيخانه : خياطخانهء دربارى . لغتى تركى است . در دورهء صفويه نيز در دستگاه بيوتات چنين محلى وجود داشته است . ميرزا سمعيا ، تذكرة الملوك ، تعليقات مينورسكى ، ترجمه مسعود رجب‌نيا ، به كوشش محمّد دبيرسياقى ، چاپ دوم ، تهران : اميركبير ، 1368 ، ص 126 . 150 . بيلسم يا پيلسم نام برادر پيران ويسه است و يكى از پهلوانان افراسياب بوده است كه