محمدتقى نورى

488

اشرف التواريخ ( فارسي )

« شئامت اين كردار ناستوده [ كشتن مجتهد ] چشم او را پرده پيش گذاشت كه از اول شب تا بامداد همى تاختن كرد و چنان مىپنداشت كه سى فرسنگ از لشكرگاه دور افتاده ، چون صبح برسيد و آفتاب برآمد ، افزون از فرسنگى راه نبريده بود . لاجرم لشكرى كه از دنبال او مىشتافتند بىكلفت او را دريافتند و دستگيرش نموده كنده و زنجير برنهادند » . ناسخ التواريخ ، ج 1 ، ص 124 ، 123 . 91 . كلات يا كلات نادرى يكى از استحكامات نادر شاه بوده است و از قلعه‌هاى بسيار مهم خراسان از شمال به مرز ايران و شورى [ سابق ] ، از شرق به سرخس از جنوب ، كوه آلاداغ هزارمسجد و از غرب به لطف‌آباد منتهى است . فرهنگ جغرافيايى ايران ، استان نهم ، ج 9 . 92 . فسا ، شهر كوچكى در شمال خراسان و مركز حكومت ناحيه‌اى است كه تا بيابان بزرگ كراواه [ قراقروم ] در خوارزم گسترده شده است . شهر مزبور بر روى يكى از شعبه‌هاى آمودريا كه درياچه اورال مىريزد بنا شده است ، رئيس آنجا تابع حاكم ابيورد است . گاسپار دروويل ، سفر در ايران ، ص 365 . 93 . ابيورد . شهر كوچكى است در شمال خراسان اين شهر مركز حكومت ناحيه بزرگى مىباشد كه امروز مستقل است و به وسيلهء يك سركردهء تركمن اداره مىشود . همان ، ص 333 94 . وَ لَكُمْ فِي الْقِصاصِ حَياةٌ يا أُولِي الْأَلْبابِ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ ، حكم قصاص براى حفظ حيات شما است . تا مگر از قتل يكديگر بپرهيزيد . بقره ، آيهء 179 . 95 . درباره قتل نادر ميرزا ، فرهاد ميرزا معتمد الدوله نوشته است . « در رمضان هزار و دويست و هجده شهر مشهد مقدس نيز مفتوح گشت و نادر ميرزا پسر شاهرخ شاه گرفتار گشت و او را جمعى از احفاد نادرى در اواخر ذيقعده الحرام سال هزار و دويست و هيجده هجرى به طهران آورده كه بسياست رسيدند و خاقان بلفظ گهربار فرمودند ، حمد خداوند را كه قصاص باسم كرد . نادر شاه و فتحعلى خان را كشت و فتحعلى شاه نادر را سياست نمود » ( جام جم ، چاپ سنگى ، 1272 ص 480 )