محمدتقى نورى

482

اشرف التواريخ ( فارسي )

55 . اللهيار خان قليچى يا قليچه . از امراى خراسان و حاكم سبزوار . وى با آنكه به آقا محمّد خان اظهار اطاعت كرد ، به فتحعلى شاه اعتنايى نكرد و جنگ‌هايى نيز با دولت كرد . شاه هم عده‌اى از امراى خراسان را براى دستگيرى وى فرستاد او كه با مرگ برادرش قليچ آقا ضعيف شده بود ، عباس ميرزا را واسطه قرار داد و مورد عفو قرار گرفت و دخترش طرلان خانم را به فتحعلى شاه داد . و با خانواده‌اش به تهران آمده ، شاه نيز قريه اشتهارد قزوين را به او واگذار كرد . مهدى بامداد ، شرح حال رجال ايران ، ج 1 ، ص 159 . 56 . آق قلعه . اعتماد السلطنه مىنويسد : « يكى از قلاع جوين قلعه‌اى است موسوم به آق قلعه كه از بناهاى اللهيار خان قليچى است كه در كمال استحكام بنا كرده و به حكم خاقان مغفور فتحعلى شاه - طاب اللّه ثراه - خراب شده است ، آبش از قنات است و گرمسير . اعتماد السلطنه ، مرآة البلدان ، ج 4 ، به تصحيح عبد الحسين نوايى و ميرهاشم محدث . تهران : دانشگاه تهران 68 و 1367 ، ص 2297 . 57 . محمّد خان فرزند اسحاق خان قرايى ، چندى حاكم تربت حيدريه بود و به دستور محمّد ولى ميرزا والى خراسان در سال 1231 بر كنار شد و از آن پس در قلعه دولت‌آباد متحصن شد و به دسيسه عليه محمّد ولى ميرزا پرداخت . در 1233 با سپاهيانى كه قصد تسخير مشهد را داشتند همراهى كرد . با شكست مهاجمان مورد عفو واقع شد و به اردوى حسن على ميرزا شجاع السلطنه جانشين محمّد ولى ميرزا پيوست . شجاع السلطنه دوباره حكومت تربت حيدريه را به او داد . در جريان رقابت حسين على خان قوللر آقاسى و خوانين خراسان ، او از آشفتگى ناشى از عدم قدرت در مشهد بهره برد و بر دولت ياغى شد و ارگ مشهد را تصرف كرد . اما شنيد كه به املاك و خانواده‌اش در تربت حيدريه حمله شده پس مشهد را واگذاشت و به تربت حيدريه رفت . سركشىهاى او ادامه داشت تا اينكه عباس ميرزا در سال 1247 به خراسان رفت و او از در اطاعت درآمد . عباس ميرزا پس از مدتى كه از او احساس تمرّد كرد ، وى را دستگير كرده به مشهد فرستاد . پس از عزيمت عباس ميرزا به تهران ، محمّد خان را به