و رميّه من غير رام به نظر ايشان مىرسيد ، آن را محمول « 1 » بر بلاى آسمانى كرده ، « 2 » از معركه روگردان و آلات و ادوات « 3 » رزم و پيكار را گذاشته گريزان گرديدند . گيلانيان كه هرگز اين چنين روزى را به خواب نمىديدند ، آن را از عنايات سبحانى و نيروى اقبال سلطانى دانسته ، در تكاميشى هزيمتيان كوتاهى ( 100 ب ) نكرده ، تا كنار دريا بلكه قريب به انزلج با كمى ولاكمه در مقام بستن و انداختن آن گروه درآمده ، اسير بسيار و غنيمت بىشمار نصيب گيلانيان گشته ، مظفر و منصور مراجعت نمودند . ميرزا موسى كه به منصب منجم‌باشىگرى سرافراز و در مرتبه و « 4 » تقرّب و دولت‌خواهى از همگنان امتياز دارد ، در « 5 » آن سفر از ركاب ظفر اثر مرخص به رفتن خانهء خود بود « 6 » ، از آنجا « 7 » كيفيّت فتح روس را معروض « 8 » و رئوس منحوس روسيه را گسيل دربار فلك‌مدار پادشاهى نموده ، خاقان كشورگير ازين فتح نمايان مستبشر و شادمان گرديده ، « 9 » آن را از لطيفهء غيبى دانسته ، در ازاء اين خدمت شايان « 10 » خراج دو سالهء گيلان را به تخفيف مقرّر و در عوض جلدوى گيلانيان مفوّض داشتند . اين معنى سرمايهء اميدوارى و شعف آنها گرديده « 11 » ، امر قضا امضا به شرف « 12 » نفاذ پيوست كه رئوس منحوس كفرهء روس را بين العسكرين ريخته ، تا باعث يأس و پريشانى خاطر سردار خسران‌شعار « 13 » روس گرديده باشد . بعد از اينكه سردار مزبور از انهزام لشكر و تفرقگى جنود نكبت « 14 » اثر خويش آگاه « 15 » و باخبر گرديده ، « 16 » سپاه غم و افواج الم به نوعى « 17 » بر كشور دلش استيلا يافت كه ساعتى آرام و قرار نداشت و آنچه منظور

--> ( 1 ) . مج : مشاهده و ضارب را نمىديدند ، آن را محول . ( 2 ) . مج : نموده . ( 3 ) . مج : اثاثه و آلات . ( 4 ) . مج : « و » ندارد . ( 5 ) . مج : شرف امتياز . ( 6 ) . مج : مرخص به خانه بود . ( 7 ) . مج : « از آنجا » ندارد . ( 8 ) . مج : « روس را معروض » ندارد . ( 9 ) . مج : فتح بىنظير متتبح و مستبشر شده . ( 10 ) . مج : نمايان . ( 11 ) . مج : گيلان را رقم تخفيف كشيده به جلدوى گيلانيان مقرر داشتند و اين معنى موجب سرور غيرمحصور و اميدوارى گيلانيان گرديد و . ( 12 ) . مج : « شرف » ندارد . ( 13 ) . مج : تا موجب توزع خاطر و پريشانى احوال خسران مآل سردار . ( 14 ) . مج : انهزام و تفرقگى لشكر شقاوت . ( 15 ) . مج : مستحضر . ( 16 ) . مج : گرديد . ( 17 ) . مج : « به نوعى » ندارد .