1219 تا 1228 ق / 1804 تا 1813 م و جنگ دوم از 1241 تا 1243 ق 1825 تا 1827 م روى داد كه با انعقاد دو عهدنامه گلستان و تركمان‌چاى بخش‌هاى زيادى از مناطق شمال‌غربى خاك ايران جدا شدند . « 1 » سياست فتحعلى شاه براى حفظ مناطق وسيعى كه در اختيار داشت اين بود كه براى هر منطقه ، حاكمى مورد اعتماد تعيين كند . بنابراين هريك از پسران خود را به حكومت ايالتى از ايران منصوب كرد تا به استقلال در آنجا فرمانروايى كنند . از جمله عباس ميرزا را به حكومت آذربايجان منصوب كرد . در ميان مناطق گوناگون ايران ، خراسان از موقعيت ويژه‌اى برخوردار بود ؛ چنان كه محمد صادق مروزى در تاريخ جهان‌آرا درباره خراسان مىنويسد : « محقق است كه مملكت خراسان طولا و عرضا ، كمّا و كيفا وسيع‌ترين ممالك ايران است و بهترين معموره جهان . خاكش به اقتضاى تربيت خسرو خاوران مايه شجاعتست و خاك‌نشينانش از تأثير آب و هوا كمال جلادت لشكرى جرار دارد و سپاهى كرار . » « 2 » به‌هرحال خراسان به لحاظ اينكه از دار الخلافه دور بود ، توانايى آن را داشت كه شورشيان و طاغيان را عليه دولت در خود بپرورد . به همين دليل دولت مركزى ايران توجّه ويژه‌اى به آنجا داشت ، به‌ويژه آنكه در آغاز حكومت فتحعلى شاه ، هنوز بازماندگان سلسله افشارى در آنجا درپى كسب قدرت بودند . به همين دليل فتحعلى شاه پسر سومش محمد ولى ميرزا را به حكومت آنجا برگزيد . وى 14 سال در خراسان حكم راند . اشرف التواريخ شرح حكومت وى در اين مدت و وقايع خراسان و بخش‌هاى ديگر كشور در طول سال‌هاى 1218 تا 1231 است .

--> ( 1 ) . عبد الرزاق مفتون دنبلى : مآثر سلطانيه ، تهران : ابن سينا ، 1351 ، ص : 95 - 93 ؛ رضا قلى خان هدايت : تاريخ روضه الصفاى ناصرى ، جلد نهم ، قم : مركزى ، پيروز ، خيام ، 1339 ، ص : 387 - 386 ؛ اعتماد السلطنه : تاريخ منتظم ناصرى ، به تصحيح محمد اسماعيل رضوانى ، جلد 3 ، تهران : دنياى كتاب ، 1367 ، ص : 69 - 1468 . ( 2 ) . محمد صادق مروزى : تاريخ جهان‌آرا ( رطب اللسان ) ، نسخه عكسى شماره 4449 كتابخانه مركزى دانشگاه تهران ، برگ ( 108 آ ) . اصل نسخه كتابخانه ملى به‌شماره 297 رس [ ف ملى 1 : 32 ] .