ويلم فلور ( مترجم : ابو القاسم سرى )

45

اشرف افغان بر تختگاه اصفهان ( به روايت شاهدان هلندى ) ( فارسي )

با وجود آوازهء صفات پسنديدهء شاه احمد چيزى در خور ذكر از او نشنيده‌ام جز اينكه دوبار بلوچان را شكست داده و در نهان خانواده‌اش را از قمشه به كرمان آورده است . بنا به اطلاعاتى كه انگليسيان در 26 ژوئيه دادند گفته مىشد كه او از كرمان حركت و قلعهء بم را تسخير كرده است آنگاه كليهء تجهيزات موجود را گرد آورده اطلاعات مشروحى دربارهء گمبرون و به ويژه دربارهء شركت‌هاى اروپائى و دارائى شيخ راشد به دست آورده و آماده است به تن خود به گمبرون آيد . چاپارانى كه نامه‌هاى واك ( شركت هلند ) را به كرمان مىبردند خبر آوردند كه در دربار جديد به افراط ميگسارى رواج دارد . و اين حاكم نيز مانند همتايان خود به تاراج ، كلاشى و پوست كنى خلايق سرگرم است و مىخواهد به گمبرون بيايد . اتلام مىخواست آوانس را با ارمغانى ارزنده نزد شاه احمد فرستد تا شركت هلند بتواند با كرمان روابط بازرگانى داشته باشد . افزون بر آن انگليسيان نيز هداياى مهمى براى شاه احمد فرستاده بودند و كمپانى هلند هم مىخواست فرمانى از شاه - احمد براى جواز بازرگانى پشم داشته باشد . اما در نهم ماه مه اعضاى ديگر انجمن مشورتى شركت هلند با اتلام مخالفت نمودند . در هشتم مه شاه احمد به اتلام افتخار داد و از او خواست پزشكى براى درمان اعتماد الدوله و دو تن از اعضاى بيمار وزارت عدليه‌اش گسيل دارد . اتلام در 13 مه پاسخ داد كه « اجازه ندارم هيچيك از كاركنان شركت هلند را به بيرون گمبرون بفرستم گذشته از اين پزشكى در گمبرون ندارم . » با اينكه هلنديان مقيم گمبرون بر آن بودند كه هنوز افغانان دست بالاتر را در ايران دارند تأكيد مىكردند كه اين شايعه يقينا راست است كه شاه احمد با زبده‌ترين سپاهيانش آهنگ لار و شيراز را كرده است . گفته مىشد كه افغانان براى اينكه آسان‌تر بتوانند از اصفهان دفاع كنند نيروهاى خود را از اين دو شهر عقب نشانده‌اند . در آغاز سپتامبر هر روزه به هلنديان خبر مىرسيد كه شاه احمد افغانان را در نزديكى شيراز شكست داده و اين شهر را از چنگ آنان رها ساخته است . اما اين