ويلم فلور ( مترجم : ابو القاسم سرى )
17
اشرف افغان بر تختگاه اصفهان ( به روايت شاهدان هلندى ) ( فارسي )
قرار دارد . شاه اشرف بى دغدغهء خاطر و به مدت يك هفته براى شكار و تفرج از اصفهان بيرون رفته بود . از بصره خبر رسيد كه در 14 و 16 فوريه 1725 در آنجا تركان به يادبود تسخير تبريز چراغانى كردهاند . افزون بر اين پسر خواهر شاه سلطان حسين را كه در همدان دستگير شده به استانبول فرستادهاند تا در آنجا به او مقام پاشا بدهند . در يكم ژوئن در بصره شايع بود كه در نمايندگى هلند در اصفهان استحكاماتى ساخته شده و به كاركنان كمپانى هلند گفته شده كه نزد كنسول فرانسه بمانند . خبرهائى كه در دوم اوت به گمبرون رسيد حاكى از آن بود كه شاه اشرف باروئى گرداگرد اصفهان ساخته و نمايندگى هلند در درون اين ديوار و نمايندگى انگليس در بيرون اين بارو قرار گرفتهاند . و نيز گزارش شده كه فقط افغانان مجازند كه در درون اين حصار بمانند و هلنديان ناچار به جلفا رفتهاند . در 13 و 14 آوريل 1726 خبر رسيد كه به هلنديان در اصفهان دستور داده شده كه مالياتهاى گمركى كالاهاى فروخته شده و نيز كالاهاى باقيماندهء خود را بپردازند آنها حتى به خود زحمت اعتراض كردن هم ندادند چرا كه فقط اين حكم دربار را گزارش كردند . در 13 اوت 1726 انگليسيان در گمبرون خبر يافتند كه در اصفهان خبر آمدن شاه طهماسب بر سر زبانهاست و مردم نسبت به اين خبر بسيار همدلى نشان دادهاند و شاه اشرف دستور داده كه مردم را قتل عام نمايند . در 28 ژوئن 1726 در ساعت 14 افغانان كشتار عموم مردم غير نظامى اصفهان را آغاز كردند . اگر ملا زعفران پا در ميانى نكرده بود ، كشتار و تاراج ادامه مىيافت . اينك اشرف شاه به سپاهيان خود دستور داده كه از كشتار باز ايستند . جنازهء كشتگان را در خانهها و كوچهها شماره كردند جمعا 1702 تن جان باخته بودند . اما مردم اصفهان فقط مدت كمى فرصت نفس كشيدن يافتند ، زيرا سرمستى اين كشتار را تاراج سرا - سرى شهر در 29 سپتامبر 1726 به دنبال آمد . هيچكس نمىتوانست اين افغانان دوزخى ديوخو را از اين كار توجيه ناشدنى بازدارد . در اين اثنا حكومت عثمانى