ويلم فلور ( مترجم : ابو القاسم سرى )
201
اشرف افغان بر تختگاه اصفهان ( به روايت شاهدان هلندى ) ( فارسي )
از دريانوردانى كه نزد انگليسيان گريخته بودند معلوم شد ، البته انگليسيان وجود اين دريانوردان را در نزد خود انكار مىكردند . در 3 فوريه شيخ على به هافرمن كه در 1 فوريه رسما مدير موقت واك شده بود خبر داد كه هرمزيان به افغانان تسليم شدهاند . و پرچم هلند را برداشته و به جاى آن بيرق انگليس را برافراشتهاند . اما به هيچ افغان يا انگليسى اجازهء ورود به قلعه را ندادهاند . 92 در 15 فوريه 1729 يلمورلان نايب التجار و نايب ادارهء اصفهان با نگهبان و اسكورت وارد بندرعباس شد . او گزارش داد كه اگر هلنديان جزيرهء هرمز را به افغانان دهند اعتماد الدوله بدهىهاى شاه سلطان حسين و پولهائى كه محمود گرفته و جايگاه واك در اصفهان را به ايشان باز پس خواهد داد و نيز امتيازات هلند را تجديد كرده ، 1100 تومانى را كه تاكنون انگليس سالانه از درآمد گمركات دريافت مىداشته به هلنديان مىدهد . همچنين پولى را كه هلنديان صرف تسخير جزيرهء هرمز كردهاند نقدا به آنها باز پس مىدهد . 93 هافرمن پس از درخواستهاى مكرر همراه بالان و گوچى از عبد اللّه خان ديدار كرد . عبد اللّه خان براى نشان دادن حسن نيت خود چهار گروگان از جمله يكى از خويشاوندان شاه و ناظر بيوتات خود را به جايگاه واك فرستاده بود . در اين ديدار از هر دو سو ادب بسيار به كار بسته شد و بر پيشرفت روابط آنها تأكيد گرديد . 94 در اين اثنا عبد اللّه خان خود را براى بازگشت به اصفهان آماده مىساخت . در 3 مارس 1729 سپاهيان او كودكان ( پسر و دختر ) را از ميان كوچهها و خيابانها مىگرفتند تا با خود ببرند . 95 در 4 مارس ناظر بيوتات عبد اللّه خان نزد هافرمن آمد تا از او در تسخير هرمز يارى خواهد و انجام دادن وعدههائى را كه اعتماد الدوله به لان داده بود تأييد كرد . هافرمن پاسخ داد : پيش از آنكه دست به هر كارى بزنم انجام سه چيز را از شما مىخواهم : 1 - عبد اللّه خان دستور مكتوب اعتماد الدوله را به من نشان داده يك رونوشت معتبر از آن به من بدهد تا بتوانم به مقامات بالاتر خود گزارش دهم كه اين يارى بنا به