امر ديگرى كه بر اهميت اجتماعى اين دوره از تاريخ ايران مىافزايد آشنايى فراوان و متقابل ايرانيان و اروپاييان بود . زيرا از به دو ظهور دولت صفوى ، دول اروپايى كه در مقابل عظمت و كثرت و جلادت عثمانيان به خود مىلرزيدند ، از تشكيل يك دولت نيرومند در شرق امپراطورى عثمانى شادمان شدند و به اميد آن كه نظر اين دولت را براى تشكيل جبههء متحد در برابر عثمانى و حمله به دولت ترك از دو جبهه جلب كنند ، مرتبا هيأتهاى سياسى به ايران ارسال داشتند . با محكم شدن پايه‌هاى دولت صفوى ، ملل اروپايى نيز به فكر تجارت و روابط بازرگانى افتادند . خاصه آن كه ابريشم ايران در بازارهاى اروپا مشتريان خوبى داشت . چنين بود كه هيأتهاى تجارى آلمان و انگلستان و هلند و سوئد و روس و پس از همه فرانسه همواره به اصفهان مىآمدند و مىرفتند . از آن گذشته ، شاه عباس براى جلب نظر ملل مسيحى اروپا در جنگ با تركان عثمانى نسبت به مسيحيان عطوفت و عنايت فراوان ابراز مىداشت گو اين كه وى خود در مسائل مذهبى هرگز تعصب نشان نمىداد . رفتار او با مسيحيانى كه براى انجام مأموريتهاى سياسى و تجارى به ايران مىآمدند و همچنين نظر مساعد و دوستانه وى با ارامنهء جلفا گوياى اين حقيقت است كه وى صاحب سعهء صدر و وسعت مشرب فراوان در امر مذهب بوده است و ازين جهت همواره در جهت ايجاد وسائل رفاه كشيشان مسيحى از هر فرقه مىكوشيده و فرمانهاى متعددى كه در اين مورد صادر نموده حاكى از نظر لطف او به جامعهء روحانيت مسيحيت است . چنين بود كه علاوه بر مأمورين سياسى و عاملين تجارى ، جمع فراوانى نيز از روحانيون مسيحى يعنى پادريان ( كشيشان ) به ايران مىآمدند و با استفاده از مهمان نوازى و بلند نظرى ايرانيان سالها در اين كشور مىماندند . اين هجوم اروپاييان به ايران و حشر و نشر آنان با ايرانيان موجب شد كه ايرانيان با علم و هنر و عقايد و افكار اروپاييان آشنا شوند و متقابلا اروپاييان با گنجينه‌هاى فرهنگى ايران آشنايى يابند . هر يك ازين دو مطلب شايستهء بحثى طولانى و مستوفى است . ولى ما درين مقدمه كه هر چه سعى در اختصار آن مىكنيم باز به درازا مىكشد به اشارتى گذرا درين زمينه اكتفا مىكنيم . از معروفترين كشيشانى كه به ايران آمدند و ماندنى شدند يكى پررافائل دومان است از فرقه كاپوسن . وى در سال 1047 به همراهى تاورنيه به ايران آمد و 51 سال