و مار كرده « 19 » و ، پس از اين پيروزى و دفع فتنهء افاغنه ، متوجه مرزهاى غربى ايران شد و در هيجدهم شعبان 1142 / هشتم مارس 1730 از راه بهبهان و شوشتر خود را به دزفول رسانيد و از عبد الرحمان پاشا ، حاكم دست نشاندهء عثمانى در همدان ، تخليهء سريع شهر را درخواست نمود . « 20 » حملات برق‌آساى نادر « داماد ابراهيم پاشا » را در موقعيت بدى قرارداد . صدر اعظم عثمانى با رضاقلى خان به مذاكره نشست و در ذى الحجه 1142 / ژوئن 1730 بين نمايندگان ايران و عثمانى موافقت‌نامه‌اى به امضاء رسيد . براساس اين موافقت‌نامه ، كرمانشاه ، همدان ، اردلان ، هويزه با توابع ، لرستان و تبريز به ايران واگذار شد و در مقابل ، ايروان ، كاخت ، تفليس و مركز آن شماخى ، و شيروان هم‌چنان در اختيار دولت عثمانى ماند . « 21 » هنوز نتيجهء مذاكرات رضاقلى خان با دولت عثمانى به ايران نرسيده بود كه نادر از راه نهاوند به همدان تاخته و شهر را به تصرف خود درآورد « 22 » و در اول محرم 1143 / 17 ژوئيه 1731 همدان را به قصد بيرون راندن عثمانيها ترك گفت . و بسرعت خود را به تبريز رسانيد . « 23 » مصطفى پاشا ، والى تبريز ، شبانه شهر را تخليه نمود و نادر ، پس از غلبه بر عثمانيها كه به مقابله برخاسته بودند ، در 27 محرم 1143 / دوازدهم اوت 1730 وارد تبريز شد « 24 » . خبر شورش ابداليان نادر را متوجه خراسان كرد . محمدقلى خان ، كه براى ابلاغ شرايط صلح به استانبول گسيل شده بود ، به اتفاق رضاقلى خان شاملو با نمايندگان دولت عثمانى به

--> ( 19 ) . اشرف در حال گريز چون به لار رسيد در قلعهء لار مستقر شد و برادر خود را از راه دريا به بصره فرستاد و از دولت عثمانى تقاضاى كمك كرد . برادر اشرف در راه به قتل رسيد و خود اشرف نيز ، كه عرصه را بر خود تنگ ديد ، از لار به سمت حدود بلوچستان از راه قندهار پيش گرفت و در راه به دست پسر عبد الله بروهى مقتول گرديد . تاريخ حزين / 9 - 88 . ( 20 ) . نادر شاه / 68 . در تاريخ عالم آرا ( 1 ، 127 ) نام حاكم همدان عثمان پاشا قيد شده است كه اشتباه است ، عثمان پاشا در اين زمان محافظ نهاوند بود . ( 21 ) . Sem'danizade Tarihi / 1 . 22 : Mufassal Osmanli Tarihi / 5 . 2477 : Osmanli Tarihi / 4 . / 99 . ( 22 ) . نادر در اين حمله 58000 كيلومتر از سرزمينهاى اشغالى را آزاد ساخت . Turkiye Tarhi / 11 . 82 . ( 23 ) . نادر شاه / 68 ؛ Izahli Osmanli Tarihi Kronolojisi / IV 17 ; 68 / سلطان عثمانى پس از حملهء سريع نادر و تصرف همدان و نواحى ديگر ، در اواخر صفر 1143 فرمانى به نام ابراهيم خان والى گنجه صادر نمود و از او خواست تا براى دفاع از گنجه آماده باشد . نكته جالب توجه در اين فرمان اين است كه سلطان عثمانى نادر را « پيشواى شياطين انس و جن » و سربازانش را « اوباش » و حملات برق‌آساى وى را « سوء قصد به اراضى مفتوحه » خوانده است . Basbakanlik Arsivi . Muhimme Deferi . 136 . 184 . ( 24 ) . Osmanli Tarihi / 4 , 201 : Mufassal Osmanli Tarihi / 5 . 2460 . Islam AnsikloPedisi , Nadir , 9 , 22 . Osmanli Tarihi / 4 , 220 .