كريم اصفهانيان و بهرام غفارى و على اصغر عمران
مقدمه 17
اسناد تاريخى خاندان غفارى ( فارسي )
انگليس از سفر برادر امپراطور روس به ايران ( سند شمارهء 202 ) تا كرايهء هفتاد و پنج رأس قاطر از كاشان براى رفع نياز دولت ( سند شمارهء 222 ) ، از جلوگيرى مردم از مراجعه به طبيب انگليسى و نكوهش ناصر الدين شاه ( سند شمارهء 95 ) تا ارسال باقلا و آلوچه براى ناصر الدين شاه ( سند شمارهء 222 ) . از خير مقدم رئيس بلديهء شهر تفليس به مظفر الدين شاه در سفر اروپا با نان و نمك ( سند شمارهء 297 ) تا اختلاف حاكم قم و پيشكارش بر سر مداخل ! ( سند شمارهء 102 ) ، از تحريك انگليسها در مسقط ( سند شمارهء 374 ) تا جمعآورى پولهاى سياه از بازار براى استفاده در توپريزى ! ( سند شمارهء 111 ) . از نگرانى ناصر الدين شاه از تغيير سفير و سياست جديد انگليس ( سند شمارهء 89 ) تا نظر علماء دربارهء روزه گرفتن ناصر الدين شاه ( سند شمارهء 165 ) ، از وباى شميران و فرمان حركت دادن حرم شاهى به امامه ( سند شمارهء 103 ) تا خوردن هزار چوب و پرداخت پنج تومان انعام به ميرغضب ! ( سند شمارهء 332 ) ، از فرمان ناصر الدين شاه مبنى بر تهيهء افطار مجلّل براى سردار سلطان احمد خان حاكم هرات در تهران ( سند شمارهء 62 ) تا توزيع نان بين فقراى زنجان ( سند شمارهء 86 ) ، از استخدام افسران انگليسى ( سند شمارهء 202 ) تا استفاده از باغبان فرانسوى براى گلكارى ( سند شمارهء 98 ) . در اينجا ياد دوست و مراد ارجمندم استاد دكتر حسين محبوبى اردكانى طاب ثراه را گرامى مىدارم كه سيزده سال مستمر نظارت علمى چاپ كتابهاى مخزن الوقايع و دورهء پنج جلدى اسناد و مدارك فرخ خان امين الدوله ، از گنجينهء اسناد اهدايى مرحوم معاون الدولهء غفارى به دانشگاه تهران را تبرّعا و بدون دريافت حق الزحمه از دانشگاه بر عهده داشت ، و با نهايت بزرگوارى و گشادهرويى سيزده سال ، سطربهسطر ، نوشتههاى مرا با حوصلهء تمام ، از قلم تصحيح گذراند و هرگز اظهار ملالى نكرد . دريغ وقتى اين كتاب منتشر مىشود كه در جمع ما نيست . خدايش قرين رحمت فرمايد كه به حق از نوادر روزگار بود . براى دو دوست عزيز از دست رفته نيز طلب آمرزش الهى مىكنم . زندهياد دكتر