ملك شاه حسين بن ملك غياث الدين / محمد بن شاه محمود سيستانى
67
احياء الملوك ( تاريخ سيستان تا عصر صفوى ) ( فارسى )
نسخه را از مدرسه بردند و در اصفهان در ميان كتب آل خجند ، صاحب تصنيف ترجمهء يمينى آن كتاب را ديده و يحتمل كه هنوز در عراق آن تفسير باشد و در خراسان بواسطه آنكه در هرقرن نزول اتراك ماوراء النهر واقع مىشود ، رطب و يابس و قليل و كثير خراسان را درهم مىنوردند ، اكثر نسخهاى معتبر مفقود الاثر است . و گويند آن تفسير صد مجلد است به قطعى كه برطبق كاغذ سمرقندى دو ورق مىشود . و حصول آن تفسير در عهدى ميسر نيست ، نوشتن آن نسخه به سالهاى دراز و عمر خضر ممكن است . خوشا وقت دولتمندى كه از شوق احسان او فضلاى زمان چنين نسخهء تأليف و تصنيف نمايند . عتبى آورده كه شيخ ابو الفتح بستى به من حكايت كرد كه وقتى مرا سه بيت [ 30 ش ] در مدح خلف اتفاق افتاد و ارادهء تبليغ او بهخدمت خلف نداشتم . اما در افواه افتاده بود و به او رسيده بود ششصد دينار در صرهاى بسته جهت من فرستاد و عذرخواهى نموده بود و آن ابيات اينست كه به تقريبى در اول كتاب نوشته شده و اكثر شعرا مداح او بودهاند . بتخصيص ابو الفتح اين قصيده بمدح او انشاء كرده كه چند بيت از او سمت تحرير مىيابد . عربيه من كان يبغى علو الذكر و الشرفا * او يرتجى عطف دهر قدنبا و جفا او كان يأمل عند الله منزلة * تنيله قرب الابرار و الزلفا او كان يطلب دينا يستقيم به * و لا يرى عوجا فيه و لا جنفا او كان ينشد مما فاته خلفا * فليخدم الملك العدل الرضى خلفا الوارث العدل و العلياء من سلف * حثوا بعليا هم فى وجه من سلفا الموثر القصد فى اثناء سودده * و ان اراد عطاء آثر السرفا اذا التوى عنق ولى حكومته * سيفا اذا ما اقتضى حقا له انتصفا و السيف ابلغ فى الاعناق موعظة * كم من صليف حماه حده الصلفا و ان بدا كلفا فى وجه مكرمه * جلى بلا كلف عن وجهها الكلفا رضاه يصرف عمن يستجير به * صرف الزمان اذا مانابه صرفا