ابو القاسم پاينده
12
نهج الفصاحة ( مجموعه كلمات قصار حضرت رسول ص )
مجموعه در رديف كلمات قصار علي بن أبي طالب ( ع ) نقل شده واين توارد در بسيارى از كلمات واخبار منتسب به علي بن أبي طالب ( ع ) ديده مىشود . بعضيها گمان كردهاند اين قضية نتيجهء اشتباه راويان است ولى حقيقت اينست كه تقارب وتشابه معنوي كه ميان محمّد ( ص ) وعلي ( ع ) وجود داشته اين توارد وتشابه را بوجود آورده است . علي ( ع ) از طفوليت در پناه محبت ورعايت محمّد ( ص ) نشو ونما يافت ودر دورهء جوانى نيز تحت تربيت ونفوذ فكرى أو بود ، بدين جهت شايد در دنيا دو تن را نتوان يافت كه تا اين حد از لحاظ فكر وعقيدة ومعنويات با هم نزديك باشند وعجب نيست اگر گفتارهائى كه منسوب به اين دو تن است از بعضي جهات متشابه وحتى از لحاظ لفظ ومعنى متوارد باشد . سيد رضى فرآهم آورندهء نهج البلاغة در ذيل يكى از كلمات قصار ميگويد : « اين سخن را از پيغمبر روايت ميكنند وعجب نيست اگر دو سخن شبيه هم باشد زيرا سر چشمهء آن يكى است . » جاى تأسف است كه اين مجموعهء زيبا كه كمال معنى وجمال ظاهر را يك جا دارد از يك عيب كه نميدانم كوچكش بنامم يا بزرگ خالى نيست ، آنها كه با كار چاپ وچاپخانه سر وكار دارند ميدانند كه چاپ كتاب بىغلط عادة محال است ، بارها شده كه براي اكمال تصحيح ، چند بار نمونههاى چاپخانه غلطگيرى شده وباز در موقع چاپ يك يا چند حرف از جاى خود در رفته وپس وپيش شده است . اين همه اشكال در چاپ وتصحيح عبارات فارسي از تعداد اشكال حروف پديد مىآيد . وقتي حروف معرّب باشد اشكال تصحيح دو چندان است بدين جهت وقتي چاپ اين مجموعه آغاز ميشد اميدوار نبودم بتوانم آن را بىغلط از چاپ در آرم واعتراف