هر يك از مجموعه‌اى بنام صحيح يا سنن فرآهم آورده‌اند كه مايهء آن أحاديث بخارى است وبعضيشان در شرايط صدق وعدالت راويان تساهل بيشتر كرده وكم وبيش بر أحاديث بخارى افزوده‌اند واين جمله به صحاح شش‌گانه معروف است . بناى اين مؤلفان در نقد حديث وتشخيص صحيح از ناصحيح بر تفحّص حال راويان بوده است كه پايهء علم درايت بر معرفت حال رجال نهاده‌اند وايشان اگر سند حديث از ناقل حاضر تا پيمبر يا يكى از ياران وى پيوسته باشد وراويانش همگى عادل وثقة وصديق باشند حديث را صحيح بايد نام داد وبجز آن در بارهء حديث اصطلاحات ديگر از حسن وضعيف ومرفوع ومنقطع وموقوف وموصول ومرسل ومعضل ومغلق وغريب وشاذ كرده‌اند « 1 » كه تفصيل آن از كتب علم حديث بايد جست . وچون راوي حديث در طبقهء أول هميشه صحابي است ، همهء أصحاب را باعتبار دوران صحبتشان طبقهء بندى كرده‌اند ، آنها كه در سالهاى أول به دوران خفاى دعوت ، اسلام آورده‌اند وآنها كه هنگام ظهور دعوت يك جا به اسلام گرويده وصف مسلمانان را قوت داده‌اند وآنها كه به مكة ايمان آورده وبر آزار وتهديد مخالفان پايمردى كرده‌اند وآنها كه پس از مسلمان شدن براي فرار از محنت مخالفان سوى حبشه رفته‌اند وآنها كه از مردم مدينه به مكة آمده در عقبهء أول با پيمبر بيعت كرده‌اند وآنها هم كه از مردم مدينه به مكة در عقبهء دوم با پيمبر بحمايت وى پيمان كرده‌اند وآنها كه حاضران بدر بوده‌اند وپيمبر در بارهء ايشان فرمود شايد خدا بر أهل بدر نگريسته وگفته هر چه خواهيد كنيد كه شما را بخشيده‌ام وآنها كه از مكة پس از بدر به

--> ( 1 ) أسنى المطالب