عبث وبىفايده ومصلحت آفريده باشد پس بازى كرده باشد در آفريدن آن مانند جمعى كه كارهاى عبث را بعنوان بازى ميكنند ، واين بنا بر اينست كه « أمرا » بفتح همزهء اوّل باشد بي همزه در آخر چنانكه در نسخه‌ها بنظر رسيد وظاهرتر اينست كه « امرأ » بكسر همزه باشد با همزه در آخر ، وترجمه اين باشد كه نيافريده خداى سبحانه مردى را عبث پس بازى كند ، يعنى هيچ مردى را عبث نيافريده تا اين كه مشغول لهو وبازى تواند شد بلكه از براي عبادت وفرمانبردارى آفريده چنانكه در قرآن مجيد فرموده « 1 » پس بايد كه مشغول آن بود . 9607 ما ترك اللَّه سبحانه أمرا سدى فيلغو . وا نگذاشته خداى سبحانه كارى را مهمل پس بكند باطلى را ، يعنى هر كارى چنانكه بايد پرداخته وهيچ كارى را مهمل وانگذاشته اگر چنان بود ميكرد باطلى ، يعنى آن كارى را كه مهمل گذاشته بود وآن را بكمال آن نرسانيده بود باطل مىبود كه كرده بود خدا ، نهايت چنين نيست ، هر چه را تقدير كرده بر نظامى تقدير كرده كه از براي مصلحت كلّ نظامى ديگر بهتر از آن يا مثل آن متصوّر نيست ودر هر يك از آنها چندين حكمت ومصلحت رعايت شده كه عقول علما در آن حيران وقاصر از احاطه بآن ، واين نيز بنا بر اينست كه « امرا » بي همزه در آخر باشد چنانكه در نسخه‌ها بنظر رسيده وظاهرتر در اينجا نيز اينست كه با همزه باشد وترجمه اين باشد : وانگذاشته خداى سبحانه مردى را مهمل پس باطل كند ، يعنى چنين نيست كه كسى را مهمل گذاشته باشد وواگذاشته باشد كه هر چه خواهد كند يا اين كه أو لغو وباطل تواند كرد بلكه از هر كسى طاعت وبندگى خواسته وبايد كه بآن پرداخت وبنا بر اين هر دو فقرهء مباركه مضمون يك فقرهء مباركه است كه در نهج البلاغة نقل شده وآن اينست : « ما خلق امرء عبثا فيلهو ، ولا ترك سدى فيلغو »

--> ( 1 ) مراد آيهء « وَما خَلَقْتُ الْجِنَّ وَالْإِنْسَ إِلَّا لِيَعْبُدُونِ » است كه آيهء پنجاه ششم سورهء مباركهء « الذّاريات » است .