جمال الدين محمد الخوانساري
79
شرح آقا جمال خوانسارى بر غرر الحكم ودرر الكلم ( فارسي )
9599 ما أبعد الميّت من الحىّ لانقطاعه عنه . چه دور است مرده از زنده از براي بريده شدن أو از أو ، مراد از اين دو فقرهء مباركه تعجّب است از كمال نزديكى زنده بمرده باعتبار لاحق شدن باو ورسيدن باو از عقب أو بزودى زود ، وكمال دورى مرده از زنده باعتبار بريده شدن أو از أو بالكلّيّه بعنوانى كه خبري هم از أو نمىتواند گرفت . 9600 ما أمن عذاب اللَّه من لم يأمن النّاس شرّه . أيمن نباشد از عذاب خدا كسى كه أيمن نباشند مردم شرّ أو را . 9601 ما أغشّ نفسه من ينصح غيره . غشّ نكرده با نفس خود كسى كه نصيحت كند غير خود را ، مراد مدح كسيست كه غير خود را نصيحت كند باين كه البتة با نفس خود نيز غشّ نخواهد كرد وصاف خواهد بود با أو ومنع خواهد كرد أو را از آنچه ضرر رساند باو ، پوشيده نيست كه اين در وقتيست كه در واقع غرض أو نصيحت أو باشد ومنع أو از گناهى جهت خلاصي أو از عذاب وعقاب آن ، نه از براي مصلحتى از براي خود در كردن آن نصيحت ، زيرا كه كسى كه غم غير خود خورد ونخواهد كه أو گرفتار گناهى گردد پس بطريق أولى غم خود خواهد خورد وخود را از آن باز خواهد داشت ، وامّا اگر نصيحت أو از براي مصلحتى باشد از براي خودش در كردن آن نصيحت مثل شهرت بخوبى وبأمر بمعروف ونهى از منكر وفرمانفرمائى مردم وأمثال آنها پس آن دليل غشّ نداشتن با خود نمىشود بلكه آن عين غشّ با خودست پس بنا بر اين اگر واعظى عمل بموعظهء خود نكند مناط اعتراضى بر اين كلام معجز نظام نخواهد بود . 9602 ما تسابّ اثنان الّا غلب ألأمهما .