جمال الدين محمد الخوانساري

65

شرح آقا جمال خوانسارى بر غرر الحكم ودرر الكلم ( فارسي )

9528 ما تأكّدت الحرمة بمثل المصاحبة والمجاورة . سخت نمىشود حرمت بمثل مصاحبت وهمسايگى ، يعنى هيچ چيز سبب سختى وشدّت احترام ورعايت حرمت مثل مصاحبت وهمسايگى نمىشود ورعايت حرمت مصاحب وهمسايه زيادة از ديگران بايد داشت . 9529 ما نال المجد من عداه الحمد . نرسد شرف ومجد را كسى كه درگذرد از أو حمد ، يعنى كسى كه احسان أو بمردم نرسد كه بسبب آن حمد وستايش أو كنند أو بشرف ومجد وبلندى مرتبه نرسد . 9530 ما أدرك المجد من فاته الجدّ . در نيابد شرف وبلندى مرتبه را كسى كه فوت شود أو را جدّ ، يعنى جدّى از براي أو نباشد ، و « جدّ » بفتح جيم وتشديد دال بي نقطه بمعنى بخت وطالعست ، وبمعنى توانگرى نيز آمده ، وظاهر در اينجا معنى آخرست ، وبنا بر معنى اوّل محصّلى ندارد مگر اين كه بخت وطالع را كسى از أسباب وقوع حوادث داند چنانكه شايعست ميان عوام وآن بحسب ظاهر صورتي دارد واللّه تعالى يعلم ، وممكن است كه « جدّ » بكسر جيم خوانده شود ومعنى اين باشد كه : نرسد بشرف كسى كه فوت شود أو را جدّ وبذل جهد در تحصيل كمالات وأسباب آن . 9531 ما كذب عاقل ولا زنى مؤمن . دروغ نگفته هيچ عاقلى ، وزنا نكرده هيچ مؤمني ، مراد عاقل كامل است وهمچنين مؤمن كامل است بقرينهء جزو اوّل ، وبعضي أحاديث دلالت بر آن دارد ، وظاهر بعضي ديگر اينست كه زنا منافى أصل ايمانست بلكه دزدى نيز ، ودر بعضي نسخه‌ها « خان » بجاى « زنى » است وبنا بر اين ترجمه اينست كه : وخيانت نكرده هيچ مؤمني ، ومراد همان مؤمن كامل مىتواند بود ، ونسخهء اوّل ظاهرترست باعتبار