جمال الدين محمد الخوانساري

40

شرح آقا جمال خوانسارى بر غرر الحكم ودرر الكلم ( فارسي )

ترك يارى حق تعالى كسى را وواگذاشتن أو بخود اينست كه أو خوار كند حقهاى برادران را ورعايت آنها نكند . 9413 من كمال الايمان مكافاة المسيىءبالاحسان . از كمال ايمانست جزا دادن گنهكار باحسان . 9414 من دلائل الايمان الوفاء بالعهد . از دلايل ايمانست وفا كردن بعهد وپيمان . 9415 من تمام المروّة انجاز الوعد . از تمامى مروّت وآدميّت است بجا آوردن وعده . 9416 من دلائل العقل النّطق بالصّواب . از دلايل عقل وزيركى سخن گفتن بصواب است يعنى درست سخن گفتن . 9417 من برهان الفضل صائب الجواب . از برهان ودليل افزونى مرتبه است جواب درست ، يعنى جواب سخنى را درست گفتن بعنوانى كه غلطى وزياد وكمي در آن نباشد . 9418 من دلائل الحمق دالّة بغير آلة وصلف بغير شرف . از حماقتست ناز كردن بغير آلتى ، ولاف زدن بغير شرفى ، « آلت » افزار « 1 » كار را گويند مثل ارّه وتيشه از براي نجار ، وستون خيمه را نيز گويند ، وبمعنى حالت نيز آمده ، وهر يك در اينجا مناسبست يعنى ناز كردن بي أسباب وآلاتى از براي آن كه به آنها آنرا پيش تواند برد تا بسبب آنها مردم ناز أو را كشند مثل كمالى

--> ( 1 ) در برهان قاطع گفته : « افزار بر وزن رفتار آلات پيشه‌وران باشد عموما ، ودفتين جولاهكان را گويند خصوصا » .