جمال الدين محمد الخوانساري

17

شرح آقا جمال خوانسارى بر غرر الحكم ودرر الكلم ( فارسي )

نمايد چه كسى كه رأى وتدبير أو عاجز نباشد چنين ضرر وزيان عظيم بخود نرساند . 9284 من التّوانى يتولّد الكسل . از توانى زائيده مىشود كسل ، « توانى » بمعنى تقصير كردن در كارست واهمال كردن در آن ، و « كسل » بمعنى سنگين گشتن كسيست از كارى وگران بودن آن بر أو ، ومراد اينست كه : تقصير در كارى واهمال در آن منشأ اين مىشود كه آن كار گران گردد بر أو ودشوار باشد بر أو . 9285 من الحمق الاتّكال على الأمل . از حماقت وكم عقليست اعتماد كردن بر اميد . 9286 من علامات الاقبال اصطناع الرّجال . از علامتهاى اقبال احسان بمردانست ، يعنى از علامات اقبال كسى ورو آوردن دولت باو اينست كه احسان كند بمردان ، يا اين كه مردان احسان كنند باو ، واوّل ظاهرترست ، ومراد به « مردان » مردان كاملند كه سزاوار احسان باشند . 9287 من علامات الادبار مقارنة الأرذال . از علامات ادبار همراهى با أرذال است ، يعنى از علامات ادبار كسى وپشت گرديدن دولت از أو اينست كه مصاحبت كند با مردم دنى پست مرتبه . 9288 من شرف الأعراق كرم الأخلاق . از شرف أعراقست نيكوئى اخلاق ، « أعراق » بمعنى ريشه‌هاست ومراد در اينجا أصل ونژادست واين كه نيكوئى اخلاق وخويها از شرف وبلندى مرتبهء أصل ونژاد ناشى مىشود . 9289 من هنيىء النّعم سعة الأرزاق .