وبعد از اين فرموده‌اند كه : اگر كم باشد حق گاه باشد كه بسيار شود واميد هست كه بسيار شود وظاهر اينست كه مراد اين باشد كه در آن زمان گاه باشد كه بسيار شود واميد آن باشد وبنا بر اين غرض از تتمهء كلام استبعاد وقوع آن معنى ودورى حصول آن متمناست باعتبار اين كه كم است اين كه چيزى كه پشت كرده باشد رو آورد ، وامّا حمل آن بر اشاره ببسيارشدن آن در زمان حضرت صاحب الزّمان عليه صلوات اللّه الملك المنّان چنانكه بعضي شارحان نهج البلاغة كرده‌اند پس مناسب تتمّهء كلام نيست مگر اين كه غرض اشاره بآن باشد با اشاره باين كه آن امريست كه مثل آن كم واقع مىشود واللّه تعالى يعلم . وممكن است كه « ربّما » در اينجا از براي تكثير باشد چنانكه گاهى بآن معنى مىآيد بلكه بعضي حقيقت در آن مىدانند و « لعلّ » از براي مرجوّبودن آن وتوقّع آن باشد باعتبار كثرت وقوع آن ، وبنا بر اين معنى اينست كه : واگر كم باشد حق در اين زمان بسيار باشد كه چنين باشد ومتوقّع است وقوع آن كمي در أكثر أزمنة ، وبنا بر اين بمنزلهء تأكيد فقرهء سابق باشد وغرض از تتمهء كلام استبعاد تغير وتبدّل آن حال باشد بعد از آن نيز در آن زمان ، واللّه تعالى يعلم . 7372 ليكن الشّكر شاغلا لك على معافاتك ممّا ابتلى به غيرك « 1 » . بايد كه بوده باشد شكر مشغول سازنده مر ترا بر عافيت تو از آنچه مبتلا شده بآن غير تو ، غرض تحريص هر كس است بر مشغول شدن بشكر بر عافيت خود از هر بلائي كه ببيند كه ديگرى بآن مبتلا شده . 7373 ليكن آثر « 2 » النّاس عندك من اهدى إليك عيبك ، وأعانك

--> ( 1 ) مولوى در اين باب نيكو سروده است : « اين نگر كه مبتلا شد جان أو * در چهى افتاد تا شد پند تو » « تو نيفتادى كه باشى پند أو * رنج أو برد وتو بردى قند أو » ( 2 ) « آثر » صيغهء اسم تفضيل است چنانكه شارح ( ره ) نيز بلفظ « برگزيده‌ترين » معنى كرده است .